DILI, STLTIMORLESTE.com – Tempu rezistensia Partidu FRETILIN ho prinsipiu defende independensia, hametin konsiensia patriota povu maubere iha foho leten hasoru okupasaun militar Indonezia hodi lori Timor Leste ba hetan ukun rasik aan.
Liafuan nee hatoo husi Eis Prezidente da Republika, atual Prezidente Partidu FRETILIN, Francisco Guterres Lu Olo liu husi konferensia neebe halao iha salaun CCF Komoro, Kinta (11/09/2025).
Nia hatete, rezistensia povu maubere nia hamutuk ho FRETILIN, liu husi nia dalas oin oin. Rezistensia neebe manifesta direitamente iha konfontasaun ida forsa belizirante rua mak kontra malu, Falintil FRETILIN hamutuk ho fali forsa I donezia nia kontra malu. Klaru katak iha situasaun ida agora dadaun sempre lori idak idak nia obejtivu, FRETILIN kontinua nafatin defende independensia neebe nia proklama, lori independensia ida nee hametin konsiensia patriota povu maubere nia iha foho leten para oferese nafatin rezistensia hasoru okupasaun militar Indonezia i defende nafatin independensia neebe FRETILIN proklama.
“Tinan ida dezde 1969 too mai 1980 ami akompanha situasaun nee lori halo refleksaun ida klean para alende infrenta situasaun ida difisil tebes maibe ami hakarak buka atu intende los oinsa atu bele kontinua rezistensia ida nee ba oin. Forsa Indonezia nia iha retirada duni durante depois de baze de apoiu nia, sira batalaun boot balun ke retira hotu husi Timor, maibe kontinua funu nafatin, tanba sira hanoin lideransa FRETILIN mate hotu ona entau laiha ona rezistensia, sira hanoin hanesan nee. Depois de avaliasaun 1969-1980 no iha 1981 halo fila fali reorganizasaun da rezistensia nia neebe ho prezensa ho membru Comite Central sobrevivente nia nain 3 ida mak Xanana Gusmao nee duni, ida seluk mak Mauhuno Builerek Karataiano, ida mak Fernando Sahe ke mai duni konferensia nee depois monu ema tiru mate iha dalan,” katak Lu Olo.
Lu Olo hatete, iha kada periodo ida iha nesesidade atu FRETILIN re organiza fila fali, re organizasaun ida nee FRETILIN ninia, komferensia halo iha Maubai 1981 nee konferensia FRETILIN nia, iha nee kria orgaun ida nasional bolu Consellu Revulusionaria da Rezistensia Nasional (CRRN) I realmente re organizasaun moris fila fali, kuadru no soldadu sira husi ponta leste neebe hanesan seleiru ba rezistensia nia mobilizado atu mai taka iha rai klaran atu kontinua halo rezistensia nafatin, no rezistensia moris fila fali too 1987 maibe apartir 1983-1984 lideransa funu nia komesa esbosa dadauk ona hanoin oinsa mak bele halo unidade nasional para halibur patriota ho nasionalista sira seluk hodi hamutuk atu luta ba indepedensia Timor Leste nia liu liu papel igreza katolika nia neebe relevante tebes iha altura neeba hodi konsidera sira hanesan forsa sosial ida ke makaas tebes hamutuk forsa ida hasoru forsa militar.
Ikus mosu CNRM Consellu Nasional da rezistensia Maubere, CNRM reflete, nesesidade para atu bele halibur timor oan sira seluk, inklui partidu politiko sira neebe uluk kontra FRETILIN, neebe kontra indepedensia mos FRETILIN buka atu halibur fila fali tanba CNRM refleta konflete konsensus FRETILIN nia.
Nia hatete, liu tinan 12 kria tan CNRT maibe antes ba CNRT Xanana Gusmao neebe assume papel nuudar Komandante no Xefe FALINTIL I Komisariu Politiku Nasional FRETILIN nia deklara sai FRETILIN.
Nunee mos Lideransa Troika no Jeneral Reformado Lere Anan Timur hatutan, konaba relasaun lideransa iha ai laran tanba saida agora lahamutuk.
“Ami uluk iha ai laran saida mak segredu diresaun nia nee segredu diresaun nia ami lahatene, so hatene iintervensaun informasaun neebe ezemplu eskoltu Maun Xanana nia ou Taur nia sira fo mak foin asesu ba informasaun ida nee,” katak Lere.
Iha biban nee Jeneral Reformado Lere hatutan, FRETILIN mak nain ba ukun rasik aan, tanba FRETILIN luta ho prinsipiu liberta patria no povu.
Jornalista: Emerenciana Pinto
Editora: Domingas Gomes
