DILI, STLTIMORLESTE.com – Frente Revulusionariu Timor Leste Indepensia (FRETILIN) mak hahoris ka tau naran FALINTIL-Forsa Defeza Timor Leste (F-FDTL) no FALINTIL mak klamar ba buat hotu.
Kestaun nee hatoo husi Fundador RDTL no Eis Primeiru Ministru atual Sekretariu Jeral Partidu FRETILIN, Mari Alkatiri ba jornalista sira iha Farol, Dili, Tersa (19/08/2025).
Nia dehan, komemora tinan 50 FALINTIL maibe sira barak neebe komemora ohin loron barak la hatene istoria funu hahu ho UDT funu entre maun alin oho malu, FRETILIN responde tanba Governu Portugues la assume nia responsablidade atu des arma UDT responde ho kilat mos funu sai naruk, funu laos entre maun alin mais sorin uza Timoroan, sorin mos ho Timoroan naruk.
Konflitu hahu fasil maibe atu hapara nee susar, tanba nee dehan ba hotu hotu FALINTIl agora F-FDTL, tanba saida agora F-FDTL laos deit FALINTIl ka laos deit F-FDTL tanba iha tempu UNTAET nia hakarak hamate tiha FALINTIL too asembleia konstituante FRETILIN tau fila fali naran F-FDTL.
“Dala ida tan FRETILIN mak tau FALINTIL – Forsa Defeza Timor Leste (F-FDTL) laos ema seluk, tanba iha Aileu kuandu dezolve FALINTIL lider nain rua mak rekusa ba iha neeba nee, hau Ministru Xefe ona hau dehan hau laba, setan mak laba, Prezidente Lu Olo laba, Sergio Veira de Melo fila husi neeba koalia halimar ho hau dehan, Mari o ba ka laba FALINTIL laiha ona, hau dehan hein mak ita haree, tanba nee FALINTIL-FDTL nee realidade foun ona, maibe tanba FALINTIL mak hasai kapital simboliku, FALINTIL mak sai klamar ba buat sira nee, hotu semak hahoris FALINTIL mak FRETILIN duni,” dehan Mari Alkatiri.
Fundador RDTL nee hatete, harii FALINTIL tau fila fali FALINTIL nia naran iha konstituisaun liga ba forsa F-FDTL, nee mak FRETILIN nia obra, maibe agora komemora tinan 50 FALINTIL, memoria lakon ona, nasaun hotu atu halo foun fali, rekonhese deit balu, mate ona nee balu neebe sei moris la rekonhese nee mak lalos.
“Horiseik ema husu ba hau fo mensajen ba FALINTIL nian, hau dehan ba sira erois no martires fo aan ba mate nee hau hakruuk ba sira nafatin halo um minutu silensio, mais ba sira be moris nee hau laiha liafuan ba sira, hau fo parabens ba ita hotu tanba uluk hatene halo desizaun loloos, parabens ba ita hotu neebe uluk hahu ho problema ikus hetan solusaun, FRETILIN, UDT hamutuk hahu ho problema, maibe hetan solusaun maibe lori tempu naruk ho konflitu oin oin iha luta nia laran,” katak Mari.
Mari dehan, konflitu hahu FRETILIN ho UDT depois iha FRETILIN nia leet mos konflitu balu tanba kontradisaun, maibe ita halo balansu buat sira neebe Mak negativu duni, oras nee la indepedensia, se parte negativu nee mak todan liu oras nee la indepedensia.
Tenke rekonhese katak FALINTIL ho FRETILIN hamutuk konsege duni halo povu nee sai dignu hadomi nia aan rasik hadomi nia rai hadomi indepedensia.
“Loron ohin importante tebes ita atu rekonhese se deit mak sai lider FRETILIN nian iha tempu seluk, ita rekonhese nafatin 1981 ho premeiru Konferensia Nasional FRETILIN, se mak lidera Xanana duni mak realiza komferensia iha marsu 81, se mak la rekohnese ida nee, mais dehan fali katak Xanana mak salva FRETILIN, hai nia lidera hanesan FRETILIN entaun FRETILIN mak salva FRETILIN, labele hatete fali ema ida mak mai salva fali FRETILIN, se nia moris too ohin loron tanba FRETILIN,” katak Mari.
Mari Alkatiri dehan, ema FRETILIN mak subar Xanana, tanba saida haluha, depois ikus ikus nee rona Prezidente Republika, Jose Ramos Horta rasik koalia FRETILIN oho ema kompara fali FRETILIN ho Indonezia sira, maibe ohin loron lejitimidade laiha ona too Mindelo vizita saudozu Nicolao Lobato nia fatin ikus.
(eme)
