FRETILIN Ukun Ho Kiak, Maibe Lori osan Mai TL

Estrutura FRETILIN realiza konferensia. (Foto: STL/Emerenciana Pinto)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Bainhira FRETILIN kaer ukun iha Primeiru Governu Konstitusional kiak tanba laiha orsamentu, maibe FRETILIN halao buat barak hanesan harii instituisaun, define politika, halo konstituisaun no lori osan mai Timor Leste liu husi fundu minarai.

Kestaun nee hatoo husi Eis Primeiru Ministru atual Sekretariu Jeral Partidu FRETILIN, Mari Alkatiri liu husi konferensia imprensa, neebe halao iha CCF, Komoro, Dili, Kinta (11/09/2025).

“Bainhira FRETILIN ukun ema kiak mak ukun kiak, ita hotu kiak hotu, tanba kiak ukun kiak ita halo saida mak ita halo, saida mak ita bele halo harii instituisaun hametin istitusoens, define politika nasionais, halo konstituisaun para komisariu lei lori osan mai Timor Leste, osan mai husi minarai ho gas nee FRETILIN mak lori, kuandu osan tama ona mak atu hahu halo dezenvolvimentu anu fiskal 2006 -2007 anu de araka dezenvolvimentu nee premeiru Governu halo deklarasaun ida nee,” hatete SekJer Partidu FRETILIN, Mari.

Iha ninia deklarasun nia salienta, atu hahu ukun ho orsamentu bilhaun US$ 63.4 ba estadu tomak iha TINAN 2002 no 2003, depois sae oituan oituan, kuandu iha Ratifikativu ate FRETILIN ukun Ratifikativu laos atu aumenta Ratifikativu atu koa, tanba lakohi halo tusan.

“2005-2006 komesa US$ 140 ital milhoens hau koalia sira finansas tuur hela maibe hau nia memoria sei forte liu sira nia karik.Iha 2006-2007 US$ 300 ital milhoens nee anu aranka dezenvolvimentu, biar kiak ho kiak mak ukun, iha tempu FRETILIN mak ukun reablita eskola atus 8, harii foun ho kooperasaun internasional eskola atus ida lima nulu 150, hadia fali puskesmas ema bolu postu sanitariu ou postu saude iha Timor Leste laran tomak define organizasaun de saude ho hospitais referensia 5 nee FRETILIN nian, tanba povu konsulta povu para atu halo planu nasional de dezenvolvimentu povu dehan edukasaun premeiru prioridade, saude segundu prioridade,” katak aman fundador RDTL nee.

Tanba tuir aman fundador RDTL nee presiza define buat neebe prioridade mak atu halo formasaun ba doutores, emfermeirus, buat sira nee hotu, no haruka joven atus 7 ba Cuba agora sai doutores hotu barak liu, laos nee deit maibe harii tan fakuldade medisina UNTL no seluk tan.

Aleinde nee iha nia tempu partisipa no kria fakuldade direitu, halo formasaun ba jurista sira no harii fakuldade Politeknika iha Hera, tranforma ba enjeneria ho Japaun nee iha premeiru Governu.

“Ida tan mak hotu hotu tenke hatene hau mak hakerek karta ba Dom Filipe Ximenes Belo, para atu hahu prosesu loke universidade katolika hau duni, maski hau laos katolika, nuudar Primeiru Ministru, no nuudar Primeiru Ministru hau mak aprezenta rezulusaun para atu harii estatua Papa Joao paulo II iha tasi tolu,” katak Mari.

Eis Primeiru Ministru iha Primeiru Governu Konstitusional nee relembra, momentu neeba hakarak halo buat barak maibe tanba osan mak laiha. Maibe nia iha kapasidade atu halo kooperasaun ho parseru dezenvolvimentu hodi halao serbisu, mais ida nee kiak mak ukun kiak, povu seidauk sai husi kiak iha tempu ema sira osan barak la hasai povu husi kiak nee husu ba sira.

Kestaun hanesan hatoo mos husi Eis Prezidente Republika atual Prezidente Partidu FRETILIN, Francisco Guterres Lú Olo katak, rezistensia FRETILIN hamutuk ho povu maubere liu husi dalas oin oin. Labele nega ejistensia FRETILIN tanba FRETILIM Halo funu ho nia komviksaun politiku ida neebe firme, premeiru atu liberta patria husi okupasaun militar, segundu liberta ona patria husi okupasaun militar Indonezia nia hakarak atu liberta povu husi kiak no mukit.

“Ema mak hakarak buka problema ho FRETILIN, maibe FRETILIN lahalo problema ho ema seluk ho partidu seluk laiha, tanba FRETILIN nia vontade para atu halibur Timoroan sira hotu,” dehan Prezidente Partidu FRERTILIN, Lú Olo.

Jornalista: Emerenciana Pinto
Editora: Carme Ximenes

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *