Governu TL Trasa Ona Planu Dezenvolvimentu Tasi Ibun

Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta. (Foto: STL/Emerenciana Pinto)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Governu Timor Leste (TL) trasa ona planu ida ba dezenvolvimentiu tasi ibun neebe sentra iha portu antigu sidade nian.

Kestaun nee hatoo husi Prezidente Republika Jose Ramos Horta, liu husi nis diskursu iha Palasiu Governu, Sesta (28/11/2025).

Nia katak, Governu TL trasa ona planu ambisiozu ida ba dezenvolvimentu tasi-ibun Díli nian, neebe sentra iha portu antigu sidade nian. Projetu nee inklui konstrusaun sentru konvensaun modernu ida ho kapasidade ba ema 17.000, akompana ho jardín urbanu ida ho naruk km 2, neebe sei realiza ho apoiu husi Xina.

“Area leste tomak portu nian halao daudaun ona obra sira infraestrutura nian no embelezamentu nian, hodi transforma tasi-ibun ba vitrina ida modernidade nian no integrasaun urbana nian. Estaleiru Naval no Formasaun Espesializada Empreza boot ida husi konstrusaun ro japoneza nian, Tsuneishi Shipbuilding, hahu ona prosedimentu sira ba instalasaun husi estaleiru naval ida neebe avansadu iha teknolojia iha mota Laclo nia ibun, iha Munisípiu Manatuto,” dehan Horta.

Prezidente Republika hatete, projetu nee sei inklui infraestrutura komplementar, hanesan eskola, ospital no unidade rezidensial sira, hodi forma sentru dezenvolvimentu kompletu ida.

Grupu timoroan dahuluk simu daudaun ona formasaun espesializada iha Japaun, enkuantu sira seluk prepara hela iha Díli. Bainhira funsiona tomak iha tinan 2027-2028, estaleiru nee sei emprega maizumenus traballador nain 4.000 no iha kapasidade atu konstrui ro 10 too 12 kada tinan, hodi permite T: destaka iha merkadu internasional kona-ba konstrusaun roo, reparasaun no manutensaun, hodi loke frente estratejiku foun ida ba kresimentu ekonomiku.

Xefe Estadu dehan Enerjia Renovavel Projetu Solar Fransa-Japones Konsorsiu neebe forma husi Itochu Corporation (Japaun) ho Electricite de France (EDF) manan, iha fulan-Novembru 2024, konkursu publiku ba instalasaun husi projetu enerjia solar ida iha Laleia, Manatuto, ho investimentu privadu ida liu milhaun US$ 130.

Inisiativa ida-nee kombina enerjia solar ho armazenamentu bateria nian, hodi hamenus makaas dependensia ba diesel, hamenus kustu sira no promove tranzisaun sustentavel ida ba enerjia renovavel.

Projetu nee sei fornese EDTL, fornese enerjia ho kustu kiik ba estaleiru no infraestrutura estratejiku sira seluk, hodi hatudu oinsa inovasaun no sustentabilidade lao hamutuk ho dezenvolvimentu ekonomiku.

Jornalista: Emerenciana Pinto
Editora: Domingas Gomes

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *