Horta: Japaun Sai Apoiante Importante ba TL

Prezidente Republika Jose Ramos Horta. (Foto: STL/Emerenciana Pinto)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta hatete, Japaun sai apoiante importante ba Timor Leste (TL) dezde TL hetan indepedensia iha 2002.

Prezidente Republika Jose Ramos Horta hatoo kestaun nee, bainhira simu karta kredensial diplomatika husi Yamamoto Yasushi, nuudar Embaixador Estraordinariu no Plenipotensiariu foun Japaun nian ba Republika Demokratika Timor Leste, iha Palasiu Prezidensial Nicolau Lobato, Bairo Pite, Sesta (09/01/2026).

Prezidente Republika hatete, Japaun sai hanesan apoiante importante ida ba Timor Leste nia dezenvolvimentu, fornese asistensia iha materia infraestrutura, saude, edukasaun no redusaun risku dezastre nian no protesaun ambiental, entre sira seluk.

Iha biban nee Prezidente Republika fo benvindu ba Embaixador Yamamoto Yasushi mai Timor Leste. Japaun nia amizade no apoiu neebe la nakdoko dezde Timor Leste nia independensia sai fundamental ba nasaun nia trajetoria. “Hau iha konfiansa katak, iha Embaixador Yamamoto nia lideransa, ita sei haree ita-nia kooperasaun sai klean liutan, partikularmente iha area infraestrutura, enerjia renovavel no investimentu privadu, hodi aproveita impulsu enkontru nivel aas foin lalais nee no kompromisu partilhada ba rejiaun ida neebe pasifika no prospera,” dehan PR Horta.

Prezidente Republika hatete, dezde estabelese relasaun diplomatika iha tinan 2002, Timor Leste no Japaun harii ona parseria ida neebe solida bazeia ba respeitu ba malu no fahe valor sira nuudar nasaun maritima sira ho istoria reziliensia nian.

“Japaun sai hanesan apoiante importante ida ba Timor Leste nia dezenvolvimentu, fornese asistensia iha materia infraestrutura, saude, edukasaun no redusaun risku dezastre nian (no protesaun ambiental, entre sira seluk, liuhosi Ajensia Kooperasaun Internasional Japaun (JICA), organizasaun internasional sira no ONG japoneza no Timoroan sira,” dehan PR Horta.

PR Horta dehan, liu husi vizita sira ho nivel aas hosi Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, iha dezembru 2023, no Prezident Republika Jose Ramos Horta, iha agostu 2025, relasaun bilateral sira hetan elevasaun ba Parseria Abranjente. Kooperasaun dezenvolvimentu nian avansa makaas, neebe marka ho konstrusaun enfermaria ospitalar foun no sentru partu 20, hamutuk ho konstrusaun futuru terminal aeroportu ida no konkluzaun projetu infraestrutura rural hamutuk 155 iha tinan tolu ikus nee.

Inisiativa importante sira mos habelar ona, hanesan programa kuda ai-funan fresku no investimentu boot Japaun nian iha konstrusaun ro no enerjia solar. Aleinde nee, interkambiu interpesoal liuhosi programa estajiu, interkambiu akademiku no vizita foin-sae sira kontinua hametin liutan ligasaun entre nasaun rua nee.

Prezidente manifesta konfiansa tomak katak mandatu Embaixador Yamamoto Yasushi nian sei hasae no sei reforsa lasu amizade no kooperasaun neebe dura entre Timor-Leste no Japaun.

Embaixador Yamamoto maka diplomata senior ida ho kareira distinta ida neebe dura ona liu dekada tolu iha Ministeriu Negosiu Estranjeiru Japaun nian. Lisensiadu hosi Universidade Tokio no Universidade Harvard, nia kaer ona kargu importante sira iha Azia no Europa, inklui kargu sira ho nivel aas oioin iha embaixada sira iha Xina no Koreia-Sul, no mos desempena funsaun nuudar Ministru iha Embaixada Japaun nian iha Filipina. Ninia esperiensia klean iha diplomasia rejional inklui kargu diretor sira iha Sekretariadu Gabinete nian ba kestaun sekuestru no iha Departamentu Asuntu Aziatiku no Oseania sira, no mos periodu ida iha Sekretariadu ba Kooperasaun Trilateral iha Seul. Ninia kargu ikus liu mak nuudar Embaixador ba Uniaun Europeia, hodi hatudu ninia expertise klean iha asuntu bilateral no multilateral, antes ninia nomeasaun nuudar Embaixador Estraordinariu no Plenipotensiariu Japaun nian iha Republika Demokratika Timor Leste.

(eme)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *