DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta hatete, nia viajen ba iha Portugal privadu ho osan rasik maibe too iha neeba atividade barak.
“Hau lo-loos nee viajen nee privadu, hau mak selu hau nia viajen, hau mete tau tan loron 3 ka 4 para tau tan deskansa nia maibe afinal too iha neeba programa barak liu fali kondekorasaun ba deputadu ida mate tiha ona ema ida diak tebes nia premeiru deputadu Português iha mundu ke 1964 iha asembleia konstituante português nia ke sira konstituisaun foun nia naran Carlos Candao,” dehan Prezidente Republika ba jornalista sira iha salaun Benfica Sesta (10/10/2025).
Prezidente dehan, uluk sei joven 15-16 anos konhese deputadu nee, konhese deputadu Portuguesa nee iha Timor depois ba Portugal sai boot fundador partidu sosialista português nia ho Dr Mario Soares, maibe tanba hotu-hotu padigado ho buat oin-oin, tanba nee Prezidente ba kondekora nia.
“Hau ba kondekora ho postum tanba nia mate tiha ona, depois deputadu ida fali naran Coreita Coreia ema ida mos diak tebes nia mos mai iha nee maibe tempu referendum nia mai, mais nunka rekonhese entaun halo serimonia iha neeba, jornalista ida boot agora moras uluk iha nee agora tuur iha kadeira roda serimonia nee boot iha Fundasaun Oriente iha Portugal depois hau ba atividade seluk maibe ladun todan pois ba Fraga hodi simu doutor Honorariu Cauca, hau simu Honorariu Cauca nee 20 ona husi Japaun, Coreia do Sul, Australia, Amerika, Portugal, barak ona, balun serimonia simples hau hanoin ida nee mos simples, afinal serimonia boot los,” dehan PR Horta.
PR Horta dehan, univesridade nee diak Top bainhira remata simu doutoramentu hasoru mos Timor oan sira iha neeba, sira koalia português diak los.
Nia hatete, Timor oan sira iha Portugal estuda Direitu, Medicina, estuda buat oin-oin no Prezidente Republika Portugal mos iha neeba.
“Sira prontu, hau remata prezidente iha meia noite kalan iha dia 19 maiu 2027 hau partisipa serimonia nee iha Tasi-Tolu dia 20 tama aviaun ba profesor iha Universidade Braga, hau gosta sidade oan nee kapaas, nee mak hau hatete ba reitor dia 18 Outubru hau tenke aranka ba Melbour eventu boot iha neeba ema rihun ba rihun sira konvida hau tinan 1 liu ba ona, nee duni hau labele muda iha neeba mos iha universidade Vitoria Timor oan uluk hetan grau husi neeba sira atu loke sentru ida sentru diplomasia, Jose Ramos Horta sira rekruta mos profesor iha neeba hau mak ba inaugura nee dia 18 aranka husi nee serimonia boot 20 kalan, no iha dia 20 kalan ou 21 fila kedas no 24 aranka ba Kuala Lumpur ho maun boot ita nia adezaun ba ASEAN iha 26 Outubru,” katak Horta.
Nia hatete, eventu iha Kuala Lumpur nee boot tebes no Prezidente Amerika mos sei partisipa, Prezidente Brazil mos marka prezensa laos deit lider sira ASEAN, rai lubuk ida husi Canada too eropa sira ba ajenda nee todan tebes.
Atividade sira nee makaas liu tan bainhira Timor Leste tama ASEAN, laos tama mak nee ona maibe tama mak depois balun sei hakfodak ho servisu nee todan tebes, espera ke tekniku ministru sekretariu no funsionariu iha konsiensia ba ida nee, laos serimonia tama mak nee ona. No reuniuan ASEAN nia tinan-tinan rihun ida atus tolu.
Timor Leste tama ASEAN servisu todan tinan 10 nia laran laos derepente tama maibe prosesu hahu kuandu bainhira iha 2011 simeira ASEAN iha Bali ho Prezidente Soesilo Banban Yudiono mak Prezidente Horta entrega karta pedidu formal adezaun prosesu formal hahu iha neeba prosesu tinan 13 tinan sira nee prosesu lao ho Timor Leste lao daudaun ba oin.
Aleinde nee Prezidente mos sei haree didiak livru neebe hakerek husi Doutor Sergio Hornai neebe mak hetan ona lansamentu.
Jornalista: Emerenciana Pinto
Editor: Xisto Mendonça







