DILI, STLTIMORLESTE.com – Tribunal Judisial Primeira Instansia Dili (TJPID) halao julgamentu ba arguidu nain haat (4) inisial AP, FdSB, JM no arguidu inisial JLdSP, nuudar ko-autores material ho forma konsumadu ba krimi kontra bandu.
Tuir akuzasaun neebe Juiz lee sai katak, iha loron neebe la apuradu, maibe iha fulan Agostu tinan 2024, arguidu AP no arguidu FdSB, halao kontaktu ba iha sidadaun Indonezia ho naran, bolu Rui no naran kompletu arguidu sira la hatene, hodi hasoru malu iha fronteira Mota-ain, ho objetivu atu entrega osan hodi hola bebidas Milku Golden Coffe, hamutuk saku 35 ho osan US$ 500.00, plastik kiik saku 30 ho presu US$ 600.00, neebe partense ba arguidu AP no sigaru pohon saku hamutuk karton 3 ho presu US$D 400.00, neebe partense ba arguidu FdSB.
Iha loron neebe la apuradu, maibe iha fulan Setembru tinan 2024, sidadaun Indonezia naran bolu Rui neebe hela iha Atapupu/Atambua, tulan bebidas milku Golden Coffe hamutuk saku 35, plastik kiik saku 30 no tabaku pohon saku hamutuk karton 3 ba iha bero peska nian, sai liu hosi tasi Atapupu/Atambua, Indonesia, liu husi dalan ilegal, tama mai fronteira tasi Timor-Leste parte Maubara/Likisa, hodi hatun sasan hirak nee iha tasi ninin, iha area Wekali/Maubara/Likisa.
Iha loron 12/09/2024, tuku 22h:00, arguidu AP no arguidu FdSB, tula sasan kontrabandu hirak nee, iha kamioneta ida ba hatun iha arguidu JM nia uma, no arguidu AP selu osan ho montante US$ 50.00 no arguidu FdSB selu osan ho montante US$ 50.00, ba iha arguidu JM, tanba asegura ona sasan kontrabandu hirak nee, iha ninia uma, iha aldeia Batunao,Suku Batubou, Maubara/Likisa.
Iha loron 13/09/2024, tuku 04h:00, arguidu AP halo kontaktu ba Brijildo Gonçalves atu aluga ninia kareta ho marka mitsubishi xapa matrikula 55-740, selu ho montante US$ 100.00, hodi tula ninia sasan sira mak hanesan Milku Golden Coffe saku 35, plastik Kik saku 30, iha arguidu JM ninia uma hodi ba Dili.
Wainhira lao to mai iha area Suku Ulmera/Bazartete, mak Polisia Unidade Maritima, halo aprensaun ba kareta neebe mak Brijildo Gonçalves kondus nee, identifika katak sasan hirak nee kontrabandu, tanba nee Polisia halo aprensaun ba karreta no sasan hirak nee lori Komando Geral PNSIK, depois mak Polisia PNSIK lori fali Brijildo Gonçalves mai fali iha arguidu JM ninia uma, hodi halo identifikasaun ba arguidu JM no halo mos aprensaun ba sasan kontra bandu sigaru pohon saku hamutuk karton 3, hafoin lori ba Komando Jeral PNSIK hodi submete ba prosesu.
Aleinde nee, iha loron 26/09/2024, tuku 08h:00, arguidu AP ba tan Mateus Dos Santos (motorista), Armando Soares (ajudante), no mos Felix Gonçalves (karreta nain), ho marka Canter xapa matrikula A. 55-127 tls neebe tula hela rai henek iha mota Likisa besik merkadu, husu atu aluga kareta ho montante US$ 250.00, hodi ba tula arguidu AP ninia bebidas Milku Golden Coffe hamutuk saku 65, iha Palaka balibo lori mai Dili.
Hafoin hetan konkordansia, iha loron nee kedas dia 26/09/20024 tuku 11h:35, Mateus Dos Santos (motorista), Armando Soares (ajudante), no mos Felix Gonçalves (karreta nain), sai husi Likisa ba tula arguidu AP ninia sasan refere, neebe rai hela iha uma kalen didin piku iha palakka/Balibo tul lori mai Dili.
Wainhira tula hela sasan kontra bandu refere, membru seksaun informasaun UPM (Unidade Polisia Maritima), hatoo informasaun mai Polisia UPM iha parte Likisa hodi halo observasaun, no wainhira too iha area Suku Tibar/Bazartete, tuku 17h:00, Polisia Unidade Maritima halo autu-stop ba kareta refere no halo apreensaun ba kareta no mos ba sasan kontrabandu bebidas Milku Golden Coffe hamutuk saku 65, no lori ba iha Komando Geral PNSIK, hodi submete ba iha prosesu.
Arguidu AP hatene katak, wainhira atu haruka halo importasaun sasan merkadorias husi fronteira Atambua/Indonesia mai nasaun Timor-Leste, tenke kondus liu hosi autoridade Alfandegaria ou autoridade seluk, neebe tenke pasa obrigatoriu no arguidu AP mos hatene katak ninia hahalok nee, nuudar aktu krime neebe bele hetan kastigu tuir le penal.
Arguidu FdSB, hatene katak wainhira atu importa sigaru hosi fronteira Atambua/Indonesia mai Timor-Leste, neebe tuir Dekreitu Lei Nº. 14/2016, sobre rejime kontrolu tabaku no Diploma Ministerial Nº. 10/2008, regula katak ema neebe atu importa tabaku mai Timor-Leste, tenke iha lisensa husi Ministeriu Saude.
Ho hahalok sira nee, Konstitui arguidu inisial AP, FdSB, JM no arguidu inisial JLdSP nudar ko-autores material ho forma konsumadu ba krimi kontrabandu, neebe previstu no punidu iha artigu 316 husi Kodigu Penal.
Hatan ba akuzasaum neebe iha, arguidu AP konfesa katak, kontaktu ho sidadaun Indonezia nee loos, no rekonhese simu duni sasan sira nee.
Arguidu deklara tan, kona-ba arguidu nain-rua nia sasan ketak, sasan konaba bebidas milku Golden Coffe ho plastiku, arguidu AP halo komunikasaun direita ho Rui. No arguidu sira ba hasoru nia iha batas mak entrega osan, liu tiha loron rua mak sasan foin bele tama.
Arguidu deklara tan, iha fulan Agostu no tama iha Setembru nee sasan sira tama, iha Maubara Vekali hanesan milku Golden Coffe hamutuk saku 35 no plastiku saku 30, arguidu mak ba foti duni. No sasan ba foti iha Maubara ba foti iha tasi ibun, lori ba arguidu JM nia uma no sasan rai iha neeba kalan rua, no arguidu AP sira selu JM nia uma selu US$ 50.
Rona tiha arguidu AP, Tribunal adia ba loron seluk.
Prosesu julgamentu nee Prezide hosi Juiz kolektiva Ivan Suritay, Argentinho Nunes, Zulmira Auxilador, Ministeriu Publiku reprezentante Prokurador, Rafael Gusmão no arguidu hetan asistensia legal husi Defensor publiku, Manuel Amaral.
Jornalista: Terezinha De Deus
Editora: Carme Ximenes







