Kazu Importa Sasan Husi Cambodia, Tribunal Halo Alterasaun ba Krime

Tribunal Judisial Primeira Instansia Dili. (Foto: STL/Xisto Mendonça)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Tribunal Judisial Primeira Instansia Dili (TJPID) halao alterasaun Kualifikasaun Juridiku ba kazu importa sasan husi Cambodia mai iha Timor Leste la tuir sistema.

Iha sala julgamentu laran, Juiz prosesu Ivan Patrocenio deklara katak, kazu refere Tribunal seidauk lee sai leitura akordaun, tanba Tribunal halo fali alterasaun Kualifikasaun Juridiku husi krime deskaminhu previstu iha artigu 317 no agravadu tuir numeru 2, no Krimi importasaun no exportasaun ilicita bens ou mercadoria tuir artigu 315 husi Kodigu Penal, ba fali iha krime Fraude Fiskal.

Tribunal fo tempu loron 5 ba iha Prokurador no defeza atu pronunsia kona-ba alterasaun nee, maibe husi parte Prokurador la pronunsia buat ruma. Nune sei fo tempu ba defeza, se loron lima husi parte defeza la pronunsia buat ruma mak sei tama ba iha faze desizaun.

Iha indisus sufisiente katak, iha loron 19 fulan Abril tinan 2024, rejistadu iha sistema ASYCUDA, importasaun husi nasaun orijen Cambodia, halao husi empreza D’cham, Unipessoal Lda, tula iha roo marka KOKOPO CHIEF VOY 24135, destinu final Timor Leste.

Iha deklarasaun refere Empreza D’cham Unipessoal Lda, deklara halao importasaun ba merkadoria ho tipu superme “NOODLES” ho kuantidade 1013 karton, ho presu ba kada unidade US$ 14,24 ho valor total US$ 14,435.25.

Importasaun refere Empreza D’cham Unipessoal Lda justifika ho introduz iha sistema ASYCUDA dokumentus sira hansan invois LTC78778 nomos Packing List, Bill Of Landing nomos Sertidaun Rejistu Comercial.

Bazeia ba deklarasaun refere, sistema ASYCUDA ho modelu otomatik no rendom hodi determina kalkulasaun ba taxa importasaun refere ho montante US$ 1,928.8 ba tipu taxa 3 hanesan ICD, STX nomos OCD.

Rezulta katak Empreza D’cham Unipessoal Lda foin primeira vez halo importasaun merkadoria.

Autoridade Aduaneiru imediatu halo inspesaun fizika no deskobre katak, merkadoria refere laos deit supermi maibe mos enkontra sigaru ho marka United Kindoom, kor mean iha kaixa 116 nomos kor mutin 156 kaixa.

Empreza D’cham Unipessoal Lda importa sigaru refere la ho autorizasaun Ministeriu Saude maibe importa mai territorial.

Iha fali 29 fulan Maiu tinan 2024, Empreza D’cham Unipessoal Lda hatoo pedidu ba Komisariu Autoridade Aduaneiru Interinu, Armindo dos Santos, husu atu halo re-exporta ba merkadoria refere ba nasaun Papua Nugine tanba importasaun merkadoria refere la tuir kriteiru Ministeriu Saude, pedidu refere hetan autorizasaun husi Komisáriu Interinu.

Iha loron 31/05/2024 Diretor Alfandega Portu Tibar, despaxu ba Xefe Seksaun Operasional hodi ezekuta tuir despaxu Komisariu Internu.

Rezulta katak merkadoria refere laos re-exporta maibe empreza D’cham Unipessoal Lda tula sai husi Portu Tibar no lori ba rai iha armajen pertense ba JLC, laos armajen Empreza D’cham Unipessoal Lda.

Merkadori refere konsege lori sai husi Portu Dili la ho autorizasaun/lisensa husi Gabinete de Licenciamento e Registo dos atividade – GLRAS iha Minseteriu Saude.

Empreza D’cham Unipessoal Lda konsege lori sai merkadoria husi Portu Tibar ho selu deit taxa importasaun ho montante US$ 1,928.83, ba importasaun supermi laos sigaru.

Rezulta katak aplikasaun taxa importasaun sigaru ho kuantia refere, tuir lo-loos empreza obrigada selu taxa importasaun ho montante US$ 632,000.00.

Aktu refere konsege realiza, tanba Empreza D’cham Unipessoal Lda aprezenta deklarasaun falsu katak importa supermi iha dokumentus sira desalfandega hanesan manifestu, Bill of lading, pakin list no invois.

Empreza D’cham Unipessoal Lda mezmu hatene rasik merkadoria ho tipu sigaru laiha lisensa husi Ministériu Saúde labele sirkula iha territorial Timor Leste, maibe reprezentante legal husi empreza la hapara situasaun refere.

Arguidu DYL nuudar reprezentante legal husu Empreza D’cham Unipessoal Lda nomos hanesan sasan nain ba merkadoria ilisita viola artigu 15 husi Dekreitu Lei n.º 51/2023, de 24 de Agusto kona-ba autorizasaun sirkulasaun tabako iha territorial Timo Leste.

Tanba nee, MP akuza arguidu komete krime deskaminhu previstu iha artigu 317 no agravadu tuir numeru 2 mezmu, no Krimi ida importasaun no exportasaun ilicita de bens ou mercadoria tuir artigu 315 husi Kodigu Penal.

Audensia julgamentu nee prezide husi Juiz Koletivu, Ivan Patrocenio, Zulmira Auxiliadora, Arjentino Nunes, Ministeriu Publiku reprezenta husi Prokurador Rafael Gusmão, arguidu hetan asistensia legal husi Defensor Publiku, Deomentino Morais.

(ter)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *