DILI, STLTIMORLESTE.com – Laen (Arguidu-red) ho inisial BSM baku nia feen (Lezada-red) JDS too isin bubu, tanba lezada la halo matabisu ka kafe ba arguidu hemu.
Iha indisus sufisiente katak, arguidu BSM ho lezada JdS hela no moris hamutuk iha uma ida nuudar feen ho laen dezde tinan 2020.
Durante forma sira nia uma kain, arguidu ho lezada seidauk kous oan, ekonomikamente lezada dependensia ba iha arguidu.
Iha loron 10 fulan Setembru tinan 2023, oras tuku 07:00, arguidu halo agresaun fizika hasoru lezada iha sira nia uma lokaliza iha area gruta Golgota, Komoro, Dili.
Motivu husi problema nee, tanba momentu neeba arguidu haruka lezada prepara matabisu, no lezada mos halo kafe ba arguidu atu hemu, maibe arguidu la hemu no foti fali kafe nee hodi fakar ba lezada nia kotuk laran, hafoin arguidu foti fali aisar dasa uma laran hodi baku ho makaas ba lezada nia kotuk laran.
Momentu neeba lezada sente moras no tauk, lezada halai tama ba subar tiha iha gruta Golgota nia laran.
Wainhira too fali oras tuku 15:00 OTL, lezada husu ajuda ba labarik akolitus sira hodi kontaktu ba parte Polisia, hafoin Polisia ho kareta haat (4) too kedas iha fatin gruta Golgota hodi asegura lezada.
Konsekuensia husi hahalok arguidu nian, lezada sente moras, bubu iha nia kotuk laran, durante loron tolu foin rekopera fali, lezada mos sente trauma ho hahalok arguldu nian ba lezada.
Katak-molok akontese kazu ida nee, arguidu mos halo pratika aktus barak no violensia hasoru lezada.
Iha tinan 2021, loron ho fulan mak la konsege apura, arguidu tula lezada ho kareta kor metan ba tasi ibun iha area Likisa nian.
Momentu neeba, arguidu hodi tali rafia kesi lezada nia liman ho ain rabat ho ai parapa hun, hafoin foti tudik modelu kris ida ho kor metan se ba lezada nia kakorok no koalia atu oho lezada, tanba ho tauk, lezada mos mii aan no lakon sentidu.
Wainhira haree katak lezada lakon sentidu, arguidu kore fali tali rafia nee hodi tula fali lezada ba iha area Karimbala, hodi ameasa atu soe lezada tun ba rai naruk, ikus mai arguidu tula lezada fila fali mai Dili.
Too iha Dili, arguidu ho lezada liu fali ba iha loja ida iha area Kolmera no arguidu mak tun husi kareta ba sosa fali kalsa levis ida ho kalsa hena ida ho mos kamizola ida fo ba lezada hodi troka ka hatais, tanba momentu nee lezada konsege mii aan iha area tasi ibun parte Likisa.
Iha tinan 2021, wainhira lezada gravida arguidu mos buka dalan atu halo abortus.
Husi hahalok arguidu nian, lezada nunka ba halo keixa hasoru arguidu, maibe ikus mak lezada foin ba halo keixa hasoru arguidu.
Arguidu duni sai tiha lezada ho nia oan nain haat hafoin lezada ho nia oan sira ba hela fali uma neebe mak nia kaben primeiru fo hela ba sira.
Arguidu hatene ho forma livre, ho depropezitu halo agresaun fizika hasoru lezada nuudar arguidu nia kaben, hatene mos katak aktu neebe mak arguidu halo hasoru lezada, konsidera hanesan metu ida hodi hatoo moras nomos violerisia ba lezada.
Hahalok arguidu nian ho konsiensia rasik no hatene katak hahalok nee lei bandu, maibe arguidu halo nafatin.
Ho hahalok sira nee, konsidera arguidu hanesan autor material ho forma konsumadu no konkursu, pratika krimi Violensia Domestika husi Lei numeru 7/2010, ho forma Maus Tratus ba konjuje, tuir artigu 154, husi Kodigu Penal.
Hatan ba akuzasaun nee, arguidu deklara katak, sira nunka hela hamutuk iha uma ida, lezada hela iha uma seluk no arguidu hela iha uma ketak, kuandu presiza nesesidade ruma mak arguidu ba iha ofendida nia uma.
Arguidu deklara, kona-ba akontesimentu iha Golgota, ida nee lalos ida, tanba arguidu la baku lezada, maibe lezada mak lakohi halo kafe hodi koalia barak.
Arguidu deklara tan, kona-ba dehan tula lezada ba iha Likisa lori tudik ameasa, ida nee lalos no la akontese, tanba sira ba iha Likisa ba paseiu deit han iha tasi ibun.
Arguidu afirma tan, kona-ba dehan iha tinan 2021 lezada gravida arguidu mak fo aimoruk hodi estraga bebe, ida nee lalos, tanba tuir arguidu hatene lezada sona hela KB no lezada nunka dehan ba arguidu kona-ba nia raan fakar no mos gravida.
Arguidu afirma tan, iha tinan 2023 lezada nunka fo hatene ba arguidu dehan lezada gravida, depois akontesimentu iha Kampu Baru lezada halai sai hodi la mai kedan.
Rona tiha arguidu, Tribunal adia ba loron seluk hodi rona lezada nia deklarasaun.
Audensia julgamentu nee prezide husi Juiz Koletivu, Arjentino Nunes, Ivan Patrocenio, Juiz Estajiadu nain ida, Ministeriu Publiku reprezenta husi Prokurador, Aderito Tilman, aguidu hetan asistensia legal husi Advogada Privada, Lorena dos Santos.
Jornalista: Terezinha De Deus
Editora: Carme Ximenes







