BAUKAU, STLTIMORLESTE.com – Ministeriu Edukasaun (ME) ofisialmente lansa projetu Edukasaun Infansia (EI) iha Munisipiu Baukau no Bobonaro.
Ministra Edukasaun, Dulce de Jesus Soares hateten, projetu refere apou husi Governu Korea liu husi KOIKA no implementa husi UNICEF ba durasaun tinan 5 ho nia objetivu atu halao programa infansia iha Suku 29 kompostu implementasaun edifisiu eskola ba infansia 15 iha Munisipiu Baukau no 14 Munisipiu Bobonaro.
“Durasaun de tempu 5 anos objetivu ida atu responde ba fatin sira neebe identifika katak falta asesu ka labarik idade 03 too 05 ba pre-eskolar entaun Ministeriu Edukasaun iha responsabilidade boot atu garante katak labarik hotu-hotu iha Timor-Leste idade 03 too 05 tenke asesu ba pre-eskolar,” Ministra Dulce hateten ba jornalista sira hafoin remata seremonia ofisialmente lansamentu projetu EI ba Munisipiu Baukau no Bobonaro neebe realiza iha Suku Bukoli, Postu Baukau Vila, Sesta (16/01/2026).
Ministra nee fo razaun, projetu EI neebe implementa deit iha Suku 29 kobre deit iha Munisipiu Baukau no Bobonaro, tanba bazeia ba dadus survey husi Ministeriu Edukasaun no parseiru dezenvolvimentu neebe hatudu katak, labarik idade 03 too 05 husi Munisipiu 2 refere nia partisiapasaun menus iha prosesu aprendizajem nivel eskola infansia nian.
Nia fundamenta, nunee liu husi politika implementasaun projetu EI nuudar meius ida atu halo intervensaun ba problema refere, tanba baze Edukasaun hahu husi eskola infansia ka pre-eskolar.
Iha fatin hanesan, Prezidente Autoridade Munisipiu Baukau, Veneranda Lemos konsidera, projetu EI importante ba labarik idade kiik sira atu asesu molok hakat ba eskola ensinu baziku, tanba liu husi Edukasaun Infansia mak bele hadia labarik estudante idade kiik sira nia mentalidade ho diak prepara ba futuru nasaun nian, maibe bainhira labarik idade kiik ida eskola la liu husi eskola infansia ou pre-eskolar no asesu eskola hahu deit husi ensinu baziku mak sei laiha mentalidade.
“Edukasaun Infansia nee importante tebes bainhira ita hahu inisiu kedas husi kiik oan sira mak ita sei hetan valor diak ba edukasaun iha ita nia Munisipiu, tanba edukasaun infantil nee atu bele engaisa ona iha sosiedade edukativu nian, se sira la liu husi eskola infansia mak sira sei hakfodak,” Veneranda afirma.
Veneranda katak, prosesu eskola infansia sira mak atu hafanu fali Inan Aman sira atu loke odamatan ba labarik idade kiik sira hodi bele hetan oportunidade foun sira liu liu prepara labarik kiik sira nia mentalidade iha komunidade idade kiik nian.
“Ita agradese ba Ministra Edukasaun tanba Munisipiu Baukau sai alvu ida, tanba iha Baukau labarik kiik oan numeru boot seidauk asesu edukasaun infantil, tanba nee ita agradese ba doador sira, tanba projetu ida nee monu iha Baukau,” Veneranda espresa.
Enkuantu Diretora KOIKA, Youn Hwa Kang katak, tuir loloos projetu refere implementa tiha ona iha tinan 2025, maibe kestaun preparsaun tekniku, tanba nee implementa iha tinan 2026.
“Projetu 29 nee sei gasta orsamentu 6 milhões, neebe projetu ida nee implementa bazeia ba menus taxa matrikula ba labarik sira neebe asesu iha pre-eskolar haree estatisktika Munisipiu 2 nee mak menus entaun iha tinan ida nee ita fo apoiu maibe ba futuru ita sei apoiu mos Munisipiu sira seluk,” katak Youn.
Nunee mos reprezentante UNICEF iha Timor-Leste, Patrizia Di Giovanni hateten, mezmu finansia orsamentu ba projetu refere husi doador, maibe konsidera nuudar projetu Timor Leste nian, tanba benefisiu ba povu Timor Leste, nunee husu atu kuida no kontribui bainhira implementasaun konstrusaun hahu iha terrenu.
Projetu EI neebe iha KOIKA no UNICEF servisu hamutuk ho Ministeriu Edukasaun sei implementasaun konstrusaun edifisiu ba EI hamutuk 29 iha Munisipiu Baukau no Bobonaro neebe sei kompleta ho fasilidade sira maibe depende ba dezenhu neebe prepara ona.
Entretantu projetu refere sei implementa iha fatin sira mak hanesan, Ritabou, Halekou, Goulolo,Dau-udo,Zildapil, Ai-Asa, Tapo, Atua-Ben, Soi-Lisu, Lahomea, Saborai, Lebos,Batugade, ,Atabae, Osowala, Bucoli, Kaibada Makasae, Nunira, Saelari, Uakala, Libagua, Betumutu, Gurusa, Letemumo, Lelalai, Laisorulai de Baixo no Maluru.
(tom)







