DILI, STLTIMORLESTE.com – Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão halo enkontru semanal ho Prezidente Republika (PR) Jose Ramos Horta, hodi relata servisu IX Governu nia ba Xefe Estadu.
Bainhira remata enkontru, Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão ba jornalista sira iha Palasiu Prezidensial Nicolau Lobato, Bairo Pite, Kinta nee (29/01/2026) hatete, kada kinta sempre halo enkontru ho Prezidente Republika hodi relata atividade neebe Governu halo ba Xefe Estadu.
“Kinta kinta mai informa ba Prezidente kona-ba saida mak halo iha semana ida, neebe hau sente katak hotu-hotu hatene ou komprende ami ohin koalia kona-ba Prezidente horiseik loron manas boot lao husi aeroportu too palasiu, no too kalan Primeiru Ministru Australia Anthony Albanese empresionadu ita nia amizade,” dehan Primeiru Ministru.
Primeiru Ministru hatete, iha kalan Primeiru Ministru Australia empresionadu ho Timor Leste nia amizade tanba iha kedas tempu rezistensia nia mos sai lider ativista boot ida defende ba direitu ba ukun aan ho ida nee mak horiseik simu grande Colar hanesan Primeiru Ministru, maibe haree mos ba nia istoria pasadu.
“Depois sae tiha ba Primeiru Ministru ho ita iha kooperasaun neebe diak intendementu neebe diak nia kontente tebes ohin despede nia,” dehan Horta.
Xefe Governu dehan, nia mos informa ba Prezidente katak foin daudaun iha kuarta Konselhu Ministru aprova alterasaun lei partidu politiku iha koresaun oituan iha neeba, kona-ba imprestimu neebe halo ho rai seluk.
“Ita halo imprestimu iha kedas IV Governu, hanoin katak ita bele halo imprestimu duke hasai direitamente kedas husi fundu petrolifeiru tanba ho emprestismu temi karik hasai neneik nomos iha IV Governu mos ita halo investimentu fundu petrolifeiru nia, dezde IV Governu too agora investimentu neebe ita investe pois simu lukru nee mais 9 bilhoens ita nia investimentu fundu petroleum nia ho ida nee mak ho imprestimu ita selu neneik ho jurus, maibe jurus kiik hodi nunee fundu petroleum bele iha montante diak nafatin hodi ita bele investe nafatin, agora ita hotu hatene katak bayu undang hotu tiha ona fundu petroleum mos lasae ona tun I investimentu neebe ohin hau temi mos menus tan ona, neebe ita hein katak great sunrise bele mai taka tiha buat neebe ita presiza nee,” dehan PM.
PM Xanana dehan, TL sorte boot iha fundu petroleum tanba rai barak uku naan kleur tebes maibe osan laiha nunee hela deit, rai barak mos riku no riku liu TL tanba mina ho gas iha maibe iha korupsaun makaas osan atu dezenvolve rai laiha ho ida nee mak TL iha sistema ida diak tebes neebe monta halo iha 2016 tuir Sistema nee sai premeiru iha asean tomak no 4 iha mundu kumpre Sistema nee katak dolar1 tau iha neebe, transparensia, laiha korupsaun.
Iha IX Governu mos buka kontrola nafatin, merendar eskola iha suku sira balun balun sei iha 9 mil balun sei iha 7 mil la fila mai kofre estadu nee tanba oitavu Governu tau grade opsaun do planu no la estabelese regra ida neebe fundamental katak orsamentu por programa sosa ida nee hira tau, ida nee hira tau iha neeba, no hakarak sosa ida nee hotu mais kada ida hira too 31 dezembru dolar 1 deit mak lagasta tenke fila ho ida nee mak iha hotu koresaun hodi haree no sente diak ona maibe iha 2026 espera katak sei diak liu tan gasta ho diak tanba osan povu nia.
“Ida nee mak informa hela ba Prezidente, hau agradese hela ba Prezidente tanba iha Davos neeba nia temi konaba plastiku, ita mos la kleur tan atu aprova planu konaba ekonomia azul neebe sei hahu iha atauru, neebe buat nee mosu mai mak sei koalia ho ita boot sira,” katak Xanana.
Iha hasoru malu nee Prezidente Republika Jose Ramos Horta hatoo ba Primeiru Ministru katak iha fulan Febreiru sei viajen ba iha Dubai ba iha programa internasional neebe tenke ba.
Primeiru Ministru informa ba PR Horta katak iha sesta sei iha Konselhu Ministru extraordinariu foka deit ba RAEOA.
(eme)







