PR Horta Husu PM Xanana Kria Mekanizmu Ruma Kontinua Apoiu Eis Titulares

Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão relata atividade Governu ba Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta. (Foto: Media PR)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta husu Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão kria mekanizmu ruma hodi kontinua apoiu ba eis titulares sira, tanba sira fo aan tomak hodi luta rai nee ba hetan independensia.

Prezidente Republika Jose Ramos Horta hatoo lia hirak nee ba jornalista sira, bainhira remata dirije meza redonda iha Palasiu Prezidensial Nicolau Lobato, Bairo Pite, Tersa loraik (31/03/2026).

“Prezidente Republika hatete parlamentu halo desizaun unaminidade hau promulga, Tribunal hatete responde ba prosesu neebe hahu husi Providoria Justisa no Direitus Umanus ema ekonomista balun hatete lei nee viola konstituisaun, Tribunal Rekursu hatete lae argumentu Tribunal rekursu aprezenta nee mos hanesan metin diak ita labele hatete fraku ka saida, maibe debate nee kontinua, realidade mak nee, ita respeita desizaun neebe parlamentu halo unaminidade no konfirmadu husi Tribunal Rekursu maibe hau hatete dala ida tan hau koalia tiha ona ho maun boot Primeiru Ministru bainhira lei nee promulga, hau hasoru malu hatete favor haree mekanizmu ruma para kontinua fo apoiu ba eis titulares sira, tanba ema barak sira nia vida tomak luta ba rai ida nee rai laran ou liur,” dehan PR Horta.

Prezidente Republika hatete, relasiona ho Tribunal Rekursu deklara konstitusional ba Lei Pensaun Mensal Vitalisa mak Prezidente Republika, Jose Ramos Horta husu governu liu husi Primeiru Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão haree mekanizmu ruma nunee kontinua fo apoiu ba eis titular sira, tanba sira nia vida tomak luta ba rai ida nee, iha rai laran ka iha liur.

PR Horta dehan, Parlamentu Nasional halo desizaun umanidade, nia promulga, Tribunal Rekursu responde ba prosesu neebe hahu husi Provedor Diteitus Humanus no Justisa, ema seluk tan hatete, konstituisianialista balun hatete, lei nee viola konstituisaun, maibeTribunal Rekursu hatete, lae, no argumentu Tribunal Rekursu apresenta nee mos diak. Nunee labele hatete, fraku.

Prezidente hatete, eis tutulares sira nee servisu tinan 20 iha Timor independente, mais antes nee servisu tiha ona, uluk servisu tinan 24 la manan duit metan ida, derepente, preveleju pensaun vitalisa sira nee sai hotu, nee problema bara-barak neebe PR hatene, tanba balun nia rasik ajuda daudaun, tanba sira nia oan eskola, iha neebe-neebe derepente osan laiha atu selu, nia ajuda.

“Tanba agora desizaun sai tiha ona husi Tribunal Rekursu, hau hanoin fo ona dalan atu governu estuda didiak, nunee hetan mekanizmu seluk ho justisa, ajuda eis titular balun. Sira neebe servisu duni tinan naruk, laos sira tinan 5 deit pensaun vitalisa nee mak sala, mais tiha tinan 20 servisu nee oin-oin tenke haree ida nee, nee mos justisa,” nia hatete.

Xefe Estadu hatutan tan katak, ida nee governu mak tenke halo desizaun ida liu husi Konselhu Ministru, liu husi dekretu lei ka lei husi Parlamentu Nasional neebe rekonhese ema sira neebe iha vida polítika, tempu luta, tempu independensia servisu tinan 15-30 tiha ona ba nasaun nee, bele halo hanesan pagamentu uniku ida, hanesan pensaun uniku ida entrega mak nee ona, nee nia bele halo jestaun moris ba oin.

Xefe Estadu hatutan tan katak, governu tau osan boot ba veteranu sira, osan boot loos tinan sira nia laran nee, la hatene agora hira, maibe konta 2009 too 2021 deit liu tiha US$ 1 bilhaun neebe transfere ba veteranu sira. tanba sa mak la haree osan ruma ba eis titular sira, eis titular laos deit Prezidente Republika, Primeiru Ministru, ba sira seluk neebe servisu iha partidu nia laran, liu-liu partidu hanesan FRETILIN neebe tinan 50 ona, barak iha FRETILIN iha rai laran, iha liur tinan sira nia laran mak nee sira servisu ba partidu, partidu kontribui ba rai ida nee nia independente, labele husik ema sira nee namlele nee kestaun umanu, no kestaun polítiku.

Nia hatutan tan katak, Doutor Alexandrino Cortereal nia hanoin razaun ruma karik, maibe desizaun liu ona, governu mak tenke haree halo mekanizmu lei ruma foun nunee hetan ekilibru ruma. Maibe Prezidente fiar Primeiru Ministru Xanana nia governu sei halo lei ruma hodi fo apoiu bae is titulares sira.

(eme)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *