DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta kondekora kolar Orden Timor Leste (TL) ba Embaixador Uniaun Europeia nomos Embaixador Portugal ba Timor Leste.
Iha loron Kuarta loraik (02/07/2025) iha Palasiu Prezidensial, Prezidente Republika Jose Ramos Horta kondekora prestijiadu Kolar Orden Timor Leste ba distintu reprezentante diplomatiku nain rua neebe halo ona kontribuisaun esepsional ba dezenvolvimentu nasaun nian no ba relasaun internasional sira.
Kondekorasaun nee atribui ba Marc Friedrich, Embaixador Uniaun Europeia nian mai Timor Leste no Maria Manuela Freitas Bairos, Embaixadora Portugal mai Timor Leste, Embaixador Marc Friedrich hetan onra ba ninia papel prinsipal hodi hametin relasaun sira entre Uniaun Europeia no Timor Leste dezde asumi ninia kargu iha Setembru 2022.
Durante ninia mandatu, Embaixador Friedrich konsentra liu ba apoiu adezaun Timor Leste nian ba Organizasaun Mundial Komersiu, ASEAN no Akordu Parseria Ekonomika provizoriu EU-Pasífiku. Nia lideransa sai instrumental hodi habelar apoiu UE nian hodi hadia nutrisaun no seguransa ai-haan no ajuda diversifika nasaun nia ekonomia.
Liu husi Embaixador Friedrich nia orientasaun, Uniaun Europeia fo ona kontribuisaun substansial ba desentralizasaun, reforma judisial, no jestaun finansa publika. Nia mos fo ona prioridade ba dialogu regular ho sosiedade sivíl no serbisu hodi hametin kooperasaun UE-Timor Leste iha forum multilateral sira hodi promove valor no interese komun. partikularmente iha area igualdade jeneru, inkluzaun no diversidade.
Molok asumi ninia knaar iha Timor Leste, Embaixador Friedrich servisu iha kargu diplomatiku sira iha Nigeria no Venezuela, hodi halao papel signifikativu iha UE nia resposta ba krize, prevensaun konflitu, no esforsu sira harii pas. Bainhira remata nia mandatu iha Timor Leste, Embaixador Fiedrich sei simu kargu foun iha fulan Agostu 2025, nuudar Enkarregadu Negosiu Uniaun Europeia nian ba Mianmar.
Nunee mos Embaixadora Maria Manuela Freitas Bairos simu rekonhesimentu ida nee ba ninia servisu dedikadu nuudar Embaixadora Portugal nian iha Timor Leste dezde Marsu 2022. Ho servisu diplomatiku neebe distintu durante dekada tolu resin.
Ninia kareira diplomatika neebe luan, hahu iha 1987, iha kontinente oin-oin no inklui kargu xave sira hanesan Konsul-Jeral iha Boston no Nova Iorke, no Embaixadora iha Xipre ho akreditasaun simultaneal iha Líbanu. Embaixadora Bairos envolve partikularmente iha Portugal nia kompromisu ho Timor Leste hahu husi krize umanitaria iha tinan 1999.
Rekonhesidu ona ho Grande Krus Orden Meritu nian, nia hatudu ona espesializasaun partikular iha asuntu Europeia, komunidade Portuguesa iha rai liur, no kooperasaun luzofona, neebe halo nia kualifikadu uniku hodi hametin lasu istoriku sira entre Portugal no Timor Leste.
Timor Leste no Portugal iha ligasaun istorika ida neebe klean tebes, neebe mai husi Timor Leste nia tempu nuudar kolonia Portugeza too nia independensia iha 1975. Nasaun rua nee kontinua haburas relasaun neebe forte, ho Portugal fornese asistensia dezenvolvimentu ba Timor-Leste iha area sira hanesan edukasaun, kuidadu saude, infraestrutura no kapasitasaun administrasaun publika.
Nuudar membru Komunidade Pais sira Lian Portugeza (CPLP), Timor Leste no Portugal iha plataforma ida ba kooperasaun bilateral no interkambiu kultural. Sira nia relasaun kultural, linguistiku no istoriku neebe sira iha fasilita ona relasaun diplomatika no kooperasaun iha area oin-oin.
Bainhira fo onra sira nee, Prezidente Ramos Horta sublina importansia fundamental husi relasaun diplomatika sira hodi promove amizade entre povu sira, neebe sai nuudar fundasaun ba pas, estabilidade nasional, no dezenvolvimentu iha Timor Leste. Prezidente nota katak embaixador no embaixadora hatudu ona padraun aas liu kona-ba servisu diplomatiku no kooperasaun internasional.
“Embaixador Friedrich no Embaixadora Bairos sai parseiru lo-loos iha ita nia nasaun nia viajen ba prosperidade no rekonesimentu internasional,” afirma Prezidente Ramos Horta.
Prezidente dehan, sira nia kompromisu neebe metin hodi haforsa relasaun bilateral sira no sira nia dedikasaun jenuína ba povu timoroan nia bem-estar hatudu ezemplu hosi espíritu kooperasaun internasional neebe esensial ba ita nia dezenvolvimentu kontínuu nuudar nasaun demokrasia joven ida.
Orden Timor Leste nian reprezenta nasaun nia onra aas liu, hodi rekonhese indivíduu sira neebe halo ona kontribuisaun estraordinaria ba bem-estar Timor Leste no nia povu liu husi sira nia realizasaun profisional, kompromisu sosial, ka aktu servisu esepsional.
Embaixador Portugal ba Timor Leste, Manuela Bairos ba jornalista hatete, sente kontente bainhira servisu hamutuk ho Timor Leste, TL relasaun signifikativu ho Portugal.
Embaixadora dehan, Timor Leste ho Portugal iha istoria neebe signifikativu no iha relasaun neebe mak forte no iha istoria neebe konsagradu iha pasadu no futuru no kontinua ba oin nafatin.
“Sente ondradu tebes ba kooperasaun neebe Timor Leste ho Portugal halo ona durante nee no kontinua nafatin ba oin,” katak Embaixador Portugal ba Timor Leste.
(eme)







