DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta resposta ona ba membru CPLP katak, nia laiha tempu atu lidera Misaun Pas iha Guine Bissau.
Xefe Estadu hatoo kestaun nee ba jornalista sira iha Palasiu Prezidensial, Nicolau Lobato, Bairo Pite, Kuarta (10/12/2025).
Nia dehan, foin lalais nia simu imformasaun liu husi reuniuan online membru deside Prezidente lidera misaun Pas iha Guine Bissaun, maibe Prezidente resposta ona nia laiha tempu atu ba.
“Hau simu informasaun reuniaun online ministerial sira propoin hau atu ba Guine bisau, mais hau fo resposta tiha ona hau laiha tempu no laiha biban atu ba, situasaun iha Guine Bissau mos demais ona, uniaun afrikana suspende tiha ona membruship guine bissaun iha uniaun afrikana hau hatete CPLP labele halo menus ida nee guine bissaun tenke hetan suspensaun husi CPLP, sira halo golpe bebeik eleisaun lao diak povu vota derepente Prezidente hatene lakon iha eleisaun nee inventa golpe,” dehan Prezidente Republika, Horta.
Prezidente Republika Guine hatene eleisaun nia lakon entaun inventa golpe, golpe nee kontra nia, entau bosok halai depois fila, mais iha neeba militar nia ida nee demais tanba nee Prezidente laiha tempu atu ba iha neeba.
“Hau ejize mak CPLP halo pozisaun ho ondra no dignidade, labele taka matan ba ida nee, se taka matan CPLP mak lakon kredibilidade kompletu, uluk iha ona kontraverse bainhira senhor Prezidente Sisoko hetan prezidensia CPLP, agora ida nee pior liu tan, nee duni hau la ba,” hatete Xefe Estadu.
Ema iha mundu tuir barak maibe tanba saida mak membru CPLP hili mak Prezidente mak lidera pas iha Guine Bissau, hatan ba kestaun nee Prezidente Republika hatete, nia uluk ba iha neeba povu iha neeba gosta Prezidente Republika konfia no mandatu Prezidente iha neeba 100% lao diak no Prezidente hetan komprementus husi rai lubuk ida iha Afrika husi Fransa Inglatera, Amerika, konselhu seguransa sekretaria jeral, tanba nee mak Prezidente remata mandatu iha Guine Bissau Sekretariu Jeral Bankimon bolu fila ba Nova Yorke ba xefia programa ida naran painel altu nivel operasaun de pas.
“Tanba nee mak sira hatene bolu hau mais hau hatete demais ona tenke rekoinese rezultadu eleisaun tenke halo kontajen final labele halo elisaun gasta osan povu konfia, depois inventa Golpe para hamate tiha eleisaun, hau hatete CPLP lahalo buat ida ho dignidade firmeza hau hatete imi CPLP kontinua ba tanba hau biji los ho asean ho problema ho rai seluk,” dehan PR, Horta.
Foin lalais nasaun membru sira husu Timor Leste atu lidera Komunidade Pais Lingua Portugeza (CPLP) ba periodu 2025-2027.
Ministru Negosiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK), Bendito Freitas hatete, krize politika neebe akontese iha nasaun Gunea Bisau nee sai preokupante ba nasaun membru sira. Tan nee liu husi enkontru virtual desima setima nian iha loron 5 Dezembru, Ministru Negosiu Estranjeiru no Konselhu Ministru CPLP nian kondena makas rezultadu eleisoens Demokratiku neebe akontese iha Gunea Bisau no husu mos atu fo liberdade ba detidus.
“Prinsipalmente ba ita bot sira nia konesimentu katak membru Konselhu Ministru iha dia 5 Dezembru kalan nee, hotu-hotu husu katak Timor Leste atu bele lidera lidera misaun ida iha Gunea Bisau, sira propoin ema neebe atu lidera nee mak ita nia Prezidente Republika José Ramos Horta,” hatete Bendito Freitas.
Nia hatutan, kona-ba pedidu nee, Ministra Negosiu Estranjeiru Sao Tome Prinsipe komunika ona, hodi husu konfirmasaun Timor Leste ninia pozisaun atu lidera CPLP.
Jornalista: Emerenciana Pinto
Editora: Carme Ximenes
