DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta hatete, ninia viajen ba iha Portugal no Azerbaijaun hodi hametin relasaun bilateral.
Prezidente Republika Jose Ramos Horta hatoo lia hirak nee ba jornalista sira, bainhira remata vizita ba Portugal no Azerbaijaun hikas mai Timor iha Aeroporto Internasional Nicolau Lobato, Bairo Pite, Domingu (15/03/2026).
Prezidente Republika hatete, nia vizita nee inklui partisipasaun iha serimonia polítika importante iha Portugal no enkontru diplomatiku sira iha Azerbaijaun hodi buka oportunidade kooperasaun no investimentu ba Timor Leste.
“Vizita ba Portugal hanesan atu akompanha inaugurasaun ba Prezidente foun, tanba relasaun entre Timor-Leste no Portugal metin nafatin. Iha mos Prezidente sira seluk husi CPLP neebe hetan konvite atu partisipa iha seremonia nee,” dehan Prezidente Republika.
Tuir ajenda Hafoin remata agenda iha Portugal, Prezidente kontinua kedas ba Azerbaijan hodi halao vizita traballu no enkontru ho lider governu sira iha nasaun nee. Iha vizita nee, Ramos Horta hasoru malu ho Primeiru-Ministru no ministru sira seluk hodi diskute oportunidade kooperasaun no investimentu ba Timor Leste.
Xefe Estadu dehan, Azerbaijaun hanesan produtor mundial boot ba petroleo no gas. Sira la hetan problema ho Iran no sira mos la depende liu husi Estreito de Ormuz, tanba sira nia mina sai husi aiblaen ba rai seluk.
Prezidente mos dehan katak, vizita ba Azerbaijaun mak oportunidade importante atu buka kooperasaun ekonomia, liu-liu investimentu husi nasaun nee ba Timor-Leste. Segundo nia hateten katak Azerbaijaun iha fundu soberanu petrolíferu boot tebes, hanesan ho fundu petrolíferu Timor-Leste nian, maibe ho montante neebe boot liu, kompara ho Timor.
“Iha tempu badak, sei halao misaun ida mai Timor-Leste atu hare saida mak bele halo hamutuk. Ami liu-liu koalia kona-ba investimentu, tanba sira iha fundo soberano petrolífero boot tebes, neebe investe iha hotel no edifísiu sira iha nasaun oioin. Ida nee laos ajuda, maibe kooperasaun investimentu,” dehan Prezidente.
Xefe Estadu hatutan tan katak Governu Timor-Leste espera katak relasaun diplomatika no ekonomika ho Azerbaijaun bele loke oportunidade foun ba investimentu estranjeiru, liu-liu iha setor infraestrutura, turizmu no dezenvolvimentu ekonomia nasional.
Aleinde nee iha viajen nee iha marjen husi Forum Global Baku XIII iha Azerbaijaun, Prezidente Republika, Jose Ramos-Horta, simu títulu prestijiozu Doutoramentu Honoris Causa husi Universidade Georgia nian (University of Georgia, ho sede iha Tbilisi).
Onra akademika nee fo ofisialmente durante enkontru bilateral espesial ida iha loron 13 Marsu 2026, ho Profesora Doutora Manana Sanadze, Prezidente Universidade nian, neebe halo viajen mai Baku atu entrega rasik rekonesimentu nee ba Xefe Estadu Timor-Leste nian.
Doutoramentu Honoris Causa nee serve nuudar rekonesimentu internasional klean ida ba kontribuisaun esesional Prezidente Ramos-Horta nian durante ninia moris tomak ba konstrusaun pas global, defeza ba direitus umanus, no promosaun ba dialogu no rekonsiliasaun entre nasaun sira. Durante serimonia nee, Prezidente simu sertifikadu ofisial ba distinsaun nee, neebe asina konjuntamente husi Profesora Doutora Sanadze neebe mos serbí nuudar Diretora husi Institutu Estudu Jeorjianu Tamaz Beradze (Tamaz Beradze Institute of Georgian Studies) no Profesora Doutora Giuli Alasania, Ko-Prezidente Universidade Georgia nian.
(eme)







