DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta lansa Misaun Timor Leste iha Espasu Satelite Orbital dahuluk Timor Leste nian, iha Palasiu Prezidensial, Nicolau Lobato, Dili.
Prezidente Republika, ofisialmente lansa ona Misaun Timor-Leste iha Espasu, Primeiru Satelite Orbital Timor-Leste nian, neebe dezena no konstrui iha Timor-Leste hosi enjeneiru timoroan sira, marka pasu istoriku ida ba espasu nasaun nian.
Prezidente Republika, Ramos-Horta, nuudar Patronu, lansa projetu ida nee iha Palasiu Prezidensial Nicolau Lobato. Inisiativa nee lidera husi empreza sosial no teknolojia lokal Similie, iha parseria ho SpaceBase Co.organizasaun ida neebe harii hosi eis-sientista sira Nasa nian neebe dedika ba demokratizasaun asesu ba espasuno Capricornio International, neebe lidera husi emprezariu emprezariu Australianu-Arjentinu no defensor STEM Dario Bongiovanni. Parseria idanee alina ho Prezidente nia vizaun atu uza teknolojia avansadu hodi hasoru dezafiu nasional sira.
Iha biban nee Prezidente Republika, Jose Ramos Horta liu husi diskursu hatete, ho ksolok boot simu ekipa sira hotu iha serimonia istoriku ida-nee ba lansamentu Misaun Timor iha Espasu, Satelite zirbital dahuluk Iha Timor Leste.
“Ohin, ita halo pasu boot ida ba oin ba ita-nia nasaun. Nuudar membru foun ida husi ASEAN, ita labele hadook an husi responsablidade no espetativa sira neebe mai ho adezaun ba rejiaun ida neebe dudu husi teknolojia, inovasaun, no kapital umanu. Se ita hakarak afirma ita-nia an hanesan entre ita-nia vizinu sira, ita tenke hakuak futuru ho aten-barani, vizaun, no disiplina,” dehan PR,Horta.
Projetu ida-nee tuir Xefe Estadu, liu fali Satelite ida. Ida-nee haruka mensajen ida neebe klaru ba foin-sae sira, imi-nia fatin iha nee, iha Timor-Leste, hodi kontribui ba dezenvolvimentu industria foun sira iha nivel hotu-hotu atividade ekonomika nian, inklui setor sira neebe avansadu teknolojikamente hanesan aeroespasial, prosesamentu dadus, enjenaria, no teknolojia dijital sira.
Nunee mos CEO Similie, Ana Paula da Costa Xavier hatete, ohin lansa ona Satelite ho naran Mission Timor Leste iha espasu ou Timor Leste nia Satellite Orbital dahuluk, nee hatudu ba publiku katak projetu nee lansa ona.
“Ohin lansa duni ami nia projetu naran misaun Timor Leste iha espasu, no lansamentu ida ohin loron nee atu hatudu ba publiku katak ita nia projetu ita lansa ona no agora dadaun saida maki ta halo kontinua kria parseru ou relasaun diak ho parseru internasional sira nunee bele komesa kria ita nia satellite iha Timor,” dehan ANA.
Nia hatete, Satelite nee sei kria iha Timor bainhira kuandu hotu tiha iha tinan rua mai iha tinan 2027 bele lansa ba espasu, no bainhira lansa laos iha Timor maibe bele husi Japaun, Amerika, no novazelandia, maibe agora dadaun sira koalia ona ho Governu Japaun.
Nunee mos Ministra Edukasaun, Dulce de Jesus Soares dehan, lokraik nee sente orgulhu tebes mai hamutuk ho Prezidente Republika, Jose Ramos Horta ho gabinete nomos grupu simile nia ho Timoroan sietisista sira lansa kompetisaun ida ba timor oan estudante, profesores atu bele dezenha logo tipu ida ba setelite nee rasik ho nia naran.
“Satelite nee oras nee seidauk iha naran no seidauk iha logo tipu, entau entaun hau ohin hetan preveleiju ida mai lansa programa nee hamutuk ho Prezidente Republika, atu nunee Satelite kuandu lansa iha 2017 ita iha ona nia naran no logo tipu,” dehan Ministra nee.
Jornalista: Emerenciana Pinto
Editora: CarmeXimenes
