DILI, STLTIMORLESTE.com – Juiza Administradora Tribunal Dili, Edite Palmira hatete, oras nee daudaun prosesu pendente iha Tribunal Judisial Primeira Instansia Dili (TJPID) kontinua iha, husi prosesu krimi no sivil.
“Final iha fulan Julhu nee prosesu pendente krime atinje serka doiz mil quatro sentos ital, no sivil seisentos ital ho kolektivu ida deit,” dehan Edite ba jornalista sira, iha Kaikoli, Dili, Tersa (07/10/2025).
Nia dehan, kona-ba kazu pendente iha fatores barak, primeru maka rekursu umanu tanba kada Juiz ida kaer prosesu too trezentos prosesu.
Iha prosesu krime pendente kontinua aumenta, tanba introduz tan faze instrusaun bele halo atrazu ba iha prosesu balu tanba murizodade prosesu naruk uitoan.
Ho numeru Juiz estajiadu nain sanulu resin rua, se sira passa iha estajiu bele aumentan tan numeru Juiz, hodi redus prosesu pendente sira neebe iha.
Iha fatin ketak, Jurista Jose Maria Guterres dehan, ohin loron prosesu tama iha Tribunal barak liu, kompara ho rekursu neebe iha.
“Hau hanoin prosesu husi Ministeriu Publiku tama iha Tribunal barak liu, maibe numeru rekursu umanus sei menus,” dehan Jose.
Nia hatutan, ho Juiz estajiadu neebe iha bele passa iha ezame hodi aumenta numeru rekursu umanu, atu apoiu servisu Tribunal redus kazu pendente.
Aleinde nee, Prezidente Tribunal Rekursu, Afonso Carmona deklara katak, atu redus kazu pendente maka planu tinan 2026 kontinua julgamentu movel.
“Atu redus kazu pendente meius ida maka kontinua Tribunal movel, ho nunee tinan oin sei funsiona ona Tribunal movel iha Munisipiu sira, atu redus kazu neebe iha,” dehan Carmona.
Jornalista: Terezinha De Deus
Editor: Carme Ximenes







