DILI, STLTIMORLESTE.com – Tribunal Judisial Primeira Instansia Oekusi oras nee daudaun iha prosesu pendente husi krimi no sivil nian hamutuk 326.
Tuir Juiz Administrador Tribuna Judisial Primeira Instansia Oekusi, Evanjelinho Belo katak, oras nee daudaun Tribunal Oekusi iha Juiz nain rua deit, tanba nee julgamentu sira neebe koletivu tenke hetan apoiu husi Juiz ida iha Tribunal Dili.
“Prosesu julgamentu iha Tribunal Oekusi lao normal, maibe kona-ba prosesu sira neebe koletivu fulan ida halao dala ida deit, tanba Juiz nain rua deit mak iha neeba, apoiu Juiz ida husi Tribunal Dili ba iha neeba mak prosesu koletivu foin lao, Juiz nain rua deit implika mos ba prosesu neebe iha krimi no sivil pendente hamutuk 326, prosesu maioria husi koletivu,” dehan Juiz nee ba jornalista sira iha Tribunal Rekursu, Kuarta (23/07/2025).
Nia hatutan, krimi neebe aas iha Tribunal Oekusi mak Krimi Kontra Bandu, Violensia Domestika no mos abuzu seksual ba menor. Kona-ba Tribunal movel seidauk funsiona hahu kedan iha tinan 2019 too mai agora, tanba iha Juiz nain rua deit, hatoo ona ba iha Konselhu Superior Majislatura Judisial, ho formadus sira neebe foin fila husi Portugal iha faze estajiu bele koloka iha Tribunal Oekusi hodi apoiu ba iha julgamentu sira.
Esplika tan, julgamentu koletivu fulan ida halo semana ida deit hahu husi Segunda too Sexta ba prosesu koletivu sira, kuandu Juiz ida husi Tribunal Dili ba iha neeba prienxe koletivu foin hahu julga prosesu sira nee.
Reforsa, servisu Tribunal atu lao diak presiza tan Juiz sira atu bele kompleta koletivu ida hodi julgamentu bele lao normal, no mos atu redus prosesu pendente sira.
Konsidera Tribunal movel mos importante, tanba nee espera katak tempu badak Konselhu bele hasai fali diretiva ida hodi julgamentu movel kontinua lao, atu lori justisa hakbesik ba komunidade sira, maibe sei koloka uluk Juiz ida hodi prienxe koletivu.
Iha sorin seluk, Jurista Jose Guterres dehan, atu redus prosesu pendente presiza iha rekursu umanus neebe sufisiente.
“Hau hanoin presiza aumenta numeru rekursu umanus, atu nunee servisu iha Tribunal sira kontinua funsiona ho diak,” dehan nia.
Akresenta tan, Tribunal nia servisu atu funsiona ho diak presiza iha rekursu neebe sufisiente, atu nunee bele redus prosesu pendente sira.
Tuir observasaun STL nian katak, antes nee iha kandidatu Majistradu nain 13 mak halao hela pratika iha Portugal fila hikas ona mai Timor, tuir planu sei aloka ba iha Tribunal sira hodi halao faze estajiu.
(ter)
