DILI, STLTIMORLESTE.com – Prosesu sira neebe lori ba iha Tribunal ho prosesu primeiru interogatoriu, juiz sei aplika deit medida koasaun hodi hein prosesu investigasaun neebe halao husi Ministeriu Publiku (MP).
Tuir Jurista Sergio Dias Quintas katak, koalia kona-ba primeiru interrogatoriu iha artigu 217 numeru 1 alinea A) husi Kodigu Prosesu Penal katak, atu aprezenta detidu ba julgamentu tuir prosesu sumariu ka ba Juiz hodi halo primeiru interrogatoriu judisial, iha oras hitunulu resin rua nia laran, ka aplika medida-koasaun.
“Wainhira prosesu ida submete ba primeiru interrogatoriu Juiz sei aplika medida koasaun ruma ba nia, medida koasaun signifika katak meiu ida hodi asegura arguidu nia prezensa iha aktu prosesual,” dehan Sergio ba STL, iha Kaikoli, Dili, Kuarta (29/10/2025).
Nia dehan, medida koasaun iha norma prosesu penal konhese mak hanesan TIR, kausaun, obrigasaun atu aprezenta aan, proibisaun atu sai, obrigasaun atu hela iha uma no prizaun preventiva.
Bainhira Tribunal aplika medida koasaun ruma nia tenki bazeia ba artigu 183 no artigu 194 foin maka desidi, hodi hare medida koasaun saida mak proporsional no adekuadu hodi aplika ba arguidu ruma.
Nunee, wainhira Tribunal aplika ona medida koasaun ruma, arguidu iha direitu bele halo rekursu kontra despaxu Juiz nia nee wainhira nia sente despaxu nee todan ba nian.
Iha fatin ketak, Jurista Jose Maria Guterres dehan, lei fo dalan medida neebe Tribunal aplika todan liu, bele halo rekursu.
“Kuandu medida neebe Tribunal aplika se parte balu sente todan hela, hanesan aplika medida prizaun preventiva, bele halo rekursu hasoru despaisu nee,” dehan nia.
Nia hatutan, prosesu primeiru interogatoriu atu asegura deit investigasaun neebe lao hela, no ida nee laos desizaun ikus. Maibe parte sira la konkorda liu husi dalan legal neebe iha maka halo rekursu, tuir prazu neebe iha.
“Se la konkorda mak kritika deit la iha solusaun, tenke liu husi rekursu ida ba iha Tribunal Rekursu maka foin haree kona-ba rekursu nee, hodi deside mantein ho medida Tribunal Primera Instansia nian ka altera ba medida seluk,” dehan nia.
Jornalista: Terezinha De Deus
Editora: Carme Ximenes







