DILI, STLTIMORLESTE.com – Daudaun nee loja no kios balun iha Dili laran la simu transaksaun osan ka moeda 200 sentavus, relasiona ho Banku Central Timor Leste (BCTL) no Polisia Nasional Timor Leste (PNTL) neebe iha semana kotuk fo sai ba publiku kona-ba sirkulasaun osan falsu.
Depois rona deklarasaun husi parte rua nee, hamosu preokupasaun iha publiku sira leet kona-ba moeda 200 sentavus nee rasik, tanba balun sei hakarak simu no balun lakohi simu.
Tuir observasaun diariu nee iha loja, kios nomos negosiante sira neebe faan modo iha parte Komoro no Tasitolu bainhira komprador balun lori moeda 200 sentavus hodi sosa sasan, kios no loja nain balun sei simu ho rajaun dehan osan orijinal nee nafatin simu no ida neebe falsu mak labele simu. Entertantu sira neebe lakohi simu ho rajaun dehan provizoriu labele simu lai, depois PNTL buka tuir no hamos tiha sirkulasaun osan falsu neemak foin bele simu fali.
Tuir Kios Nain Moris Rasik, Rita Pereira dehan, agora labele simu lai 200 sentavus, tanba bainhira lori bá troka iha banku lakohi simu. Neebe provizoriu nee labele simu lai, depois PNTL rejolve tiha sirkulasaun osan falsu mak foin bele simu fali.
“Agora ami labele simu lai moeda nee, tanba bainhira lori bá troka iha banku lakohi simu. Neebe hein too PNTL no BCTL rejolve tiha sirkulasaun osan falsu mak foin bele simu fali,” dehan nia bá STL iha Tasitolu, Sesta (13/03/2026).
Nia afirma, halo negosiu mak simu osan falsu depois bá sosa fali sasan atu mai faan mak ema la simu, nee triste no kuitadu los.
Iha sorin seluk Negosiante Faan Modo, Jasinta Coreia dehan, iha semana nee kuaze ema mai sosa modo uza osan 200 sentavus, hodi husu ba nia tia simu osan nee ka lae.
Tuir nia, osan neebe falsu, falsu duni, no ida neebe orijinal nee sei nafatin simu no uza. Dezde BCTL ho PNTL deklara sai bá publiku kona ba sirkulasaun osan falsu nee, antes atu mai faan sasan oan sira iha uma hanorin kedas. Maibe bainhira rai nakukun ka kalan ona, nia parte la simu tanba kestaun matan.
“Osan neebe falsu nee falsu duni, no ida neebe original nee ita nafatin uza. Hau simu bainhira rai sei loron, mais rai nakaras ka kalan, hau la simu ona tanba matan haree ladun mos. Bainhira loron ema uza osan 200 sentavus mai sosa modo hau simu hela,” dehan nia.
Nia hatutan, husu ba publiku labele hateten katak osan 200 sentavus nee falsu hotu kedas. Bá estudante oan sira neebe eskola ajuda inan aman sira nebe mak la dun konese letra fo hateten ba sira katak ida neebe mak falsu no ida neebé mak orijinal, atu nunee labele halo paniku ba sira.
Entretantu Komprador Silveiro da Costa hatete, nia senti triste oituan bainhira lori moeda 200 sentavus bá sosa iha loja Tasitolu, kasier iha loja nee lakohi simu. Rajaun sira lakohi simu tanba agora osan falsu sei sirkula hela, hein PNTL rejolve tiha kestaun nee mak foin simu fali.
” Hau senti triste oituan bainhira lori osan 200 sentavus bá sosa sasan iha loja no kasir neebe toma konta simu osan nee lakohi simu hodi dehan, agora ami sei la simu osan nee, hein Polisia rezolve tiha kestaun neemak foin simu fali. Bainhira osan falsu nee sei sirkula, tau simu sala fali,” dehan nia.
Nia afirma, ho situasaun ida nee husu bá governu atu normaliza fila fali situasaun nee hanesan babain.
(dom)







