DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta hatete, roo husi Armada Fransa nia ba portu sira iha Timor Leste laos hametin lasu amizade deit, maibe simboliza prezensa kontinua iha rejiaun Indo pasifiku.
Prezidente Republika Jose Ramos Horta hatoo kestaun nee liu husi diskursu iha iha okaziaun selebrasaun sira Loron Nasional Fransa nian, iha Jardim da Fundação Oriente, Kuarta kalan (09/07/2025).
Prezidente Republika PR dehan, merese tau atensaun ba programa oin-oin apoiu husi Fransa nia neebe apoiu ba edukasaun inklui fo bolsa estudu, formasaun profesor sira, mobilidade akademika, no mos projetu lokal sira iha area saude, agrikultura no igualdade jeneru, neebe dezenvolve hamutuk ho ONG franseza no timoroan sira.
PR Horta dehan, roo husi armada ba portu Timor Leste laos deit hametin lasu amizade no kooperasaun, maibe nia dominiu seguransa maritima no diplomasia naval nia.
“Ami mos rejista ho satisfasaun boot, vizita periodika sira husi roo sira husi Armada Fransa ba portu sira Timor Leste nian, neebe laos deit hametin lasu sira amizade no kooperasaun nian iha dominiu seguransa maritima no diplomasia naval nian, maibe mos simboliza prezensa kontinua Fransa nian iha rejiaun Indo-Pasifiku,” dehan PR Horta.
Xefe Estadu dehan, nee inisiativa sira neebe hatudu diversidade no vitalidade husi relasaun bilateral.
“Neebe ita hein atu haree hametin no kontinua iha futuru, ba benefisiu amizade mutua, konfiansa no valor sira neebe fahe. Ho Timor Leste nia adezaun tomak ba ASEAN, ami hein katak, iha tempu badak nia laran, prezensa nee sei konsolida liuhusi abertura Embaixada Fransa nian iha Dili, hodi transforma reprezentasaun atual iha postu diplomatiku kompletu no permanente,” katak PR Horta.
Xefe Estadu hatete, Timor Leste reafirma disponibilidade tomak hodi simu, ho sentidu estratejiku, prezensa diplomatika ida nee, neebe konsidera fundamental iha faze atual integrasaun tomak Timor Leste nian iha Asosiasaun Nasaun sira Sudeste Aziatiku nian (ASEAN).
PR mos reafirma importansia neebe fo ba prezensa Fransa no Estadu-membru Uniaun Europeia sira seluk iha Timor Leste, liu husi Delegasaun Uniaun Europeia Prezensa ida-nee sai ona esensial hodi hametin kooperasaun, ba dialogu politiku neebe estruturadu no ba apoiu kontinuu ba dezenvolvimentu sustentavel.
“Nunee ami apela ba Autoridade Franseza no Europeia sira neebe kontribui makaas tebes ba konstrusaun no koezaun projetu europeu nian atu kontinua fo apoiu ba manutensaun no reforsu prezensa Delegasaun Uniaun Europeia nian iha Timor Leste, nuudar sinal klaru ida husi kompromisu Europa nian ba relasaun solidu, besik no komprometidu ho ita nia rejiaun,” katak PR Horta.
Xefe Estadu dehan, TL reafirma hakarak atu kontinua hametin lasu amizade no kooperasaun entre nasaun sira, iha servisu ba dame, kultura no justisa.
(eme)
