DILI, STLTIMORLESTE.com – Sekretariu Estadu no Floresta (SEF), Fernandinho Vieira da Costa halo abertura ba formasaun Community Based National Resourse Management (CBNRM) ho jestaun rekursu natureza bazeia ba komunidade.
Iha ambitu abertura nee, Sekretariu Estadu no Floresta (SEF), Fernandinho Vieira dehan, treinamentu CBRNM nee atu kapasita jestor no funsionariu tekniku sira kontinua fahe informasaun no sai hanesan ajente transformasaun ba komunidade sira iha terenu.
“Treinamentu CBRNM nee atu kapasita jestor no funsionariu tekniku sira, para sira bele kontinua fahe informasaun no sai hanesan ajente transformasaun ba komunidade sira iha terenu no mos bacias hifrografikas ninia hodi bele tau matan ba jestaun floresta iha munisipiu sira neebe sai hanesan tarjetu ba,” dehan Fernandinho Vieira ba joranalista sira iha Salaun Luz Clarita, Dili, Tersa (23/09/2025).
Nia afirma, projetu nee atu hakbiit komunidade sira ba jestaun floresta, sustentavel iha munisipiu sira neebe mak sai hanesan alvu ba projetu CBRNM nia no bacias hidrografikas.
“Ohin mai partisipa iha treinamentu husi CBRNM neebe JICA halao iha munisipiu sira, neebe mak sai hanesan alvu ba tarjetu projetu CBRNM no bacias hidrografikas ninia, hodi bele tau matan ba jestaun floresta iha munisipiu sira neebe tarjetu ba mak hanesan husi Munisípiu Lautem, Baukau, Vikeke, Bobonaro no mos RAEOA,” nia dehan.
Nia tenik, projetu nee lao tiha ona iha tinan kotuk, agora sira kontinua nafatin halao projetu ida nee hakarak benifisia ba povu, nasaun no mos apoiu ba programa IX Governu Konstitusional neebe mak hetan ona aprovasaun.
“Hau hanoin husi projetu ida nee hanesan projetu neebe mak halao husi JICA neebe mak halao iha tinan hirak ba kotuk, neebe servisu hamutuk ho Diresaun Jeral Floresta MAPPF neebe mak hetan fundus husi GCF hanesan apoiu ba projetu CBRNM, no mos tau ba iha atividade programa jestaun bacias hodrgrafikas, no mos jestaun floresta sustentavel iha rai laran,” nia tenik.
Iha fatin hanesan, CGF programa Manajement Oficer JICA, Akuing Soares Lai dehan, treinamentu CBRNM ida nee JICA mak realiza, tanba projetu nee hahu husi 2022 ba iha munisipiu lima.
“Ami nia projetu ida nee suporta husi JICA hamutuk ho governu no mos fundu klimatika verde, ita nia projetu sei determina iha tinan 2029, projetu nee hahu husi 2022 ba iha munisipiu lima mak hanesan Ermera, Likisa, Manatutu, Kovalima no Aileu,” konta Akuing.
Nunee, objetivu ohin hakarak introdus projetu nee ba munisipiu seluk, hanesan Munisípiu Baukau, Lautem, Vikeke, Bobonaru inklui mos RAEOA.
Tanba nee mak ohin JICA konvida munisipiu sira mai, neebe reprezenta Prezidente Autoridade Autoridade Munisipiu lima marka prezensa iha nee, nia mekanizmu mak ba CBNRM nee, nunee mos hakarak introdus CBNRM nian programa.
Enkuantu orsamentu neebe apoiu ba projetu nee mai husi parte tolu mak tau hamutuk, hanesan JICA, GCF ho governu, husi JICA tau osan total milhaun US$ 3.5, husi GCF-Green Climate Fundmak boot liu millaun US$ 9 no husi governu milhaun US$ 1.5, bele dehan katak orsamentu total hamutuk milhaun US$ 15 ba projetu ida nee
Jornalista: EST 1
Editor: Xisto Mendonça







