DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta partisipa Loron Nasional Saude ba sala X ho tema “Lori Saude Hakbesik ba Komunidade no Haforsa Prevensaun”.
Liu husi diskursu iha Ponte Habibie Sesta nee (25/07/2025) Prezidente Republika husu parte hotu presiza servisu makaas nunee bele hapara moras TBC iha rai laran.
Prezidente Republika Jose Ramos Horta hatete, momentu ida nee organizasaun mundial saude anunsia tiha ona malaria hamate ona iha Timor Leste, primeiru hakarak agradese ba sira hotu-hotu setor saude Timor-Leste nia hahu ho enfermeira sira no sira neebe mak simples liu omilde liu ema haluha iha aldeia no suku, dezde tempu português, Indonezia too indepedensia, sira neebe baibain ema la hanoin sira depois mai doutor sira hotu-hotu iha Timor depois Governante sira hahu kedas indepedensia too ohin halo esforsu tau orsamentu halo politika lejislasaun programa ba setor saude liu-liu ba moras hanesan malaria.
“Hatoo agradese ba Governu no parte hotu neebe esforsu hodi luta kontra moras malaria, maibe oras nee moras TBC sei iha, moras seluk sei iha mora kulit sei iha. Prosesu nee kontinua luta kontinua hamate, karik TBC raan nia nee selebrasaun boot los,” katak PR Horta.
Iha biban nee Prezidente Republika mos apresia ba parseiru internasional sira, doador sira hanesan Australia neebe parseiru importante iha setor saude, uluk USA, Xina, Korea, Japaun, sira apoiu oin oin.
“Parabens ba maun boot Xanana, nia nuudar Primeiru Ministru temi nia hanesan temi hotu-hotu, liu-liu iha nasaun tomak, Maun boot Xanana no lider sira dezde indepedensia, hau mak lalika temi tanba hau uluk kaer deit maun Xanana nia pasta, hau kaer deit Mari Alkatiri nia pasta, hau prepara kafe ba sira, nee duni hau kaer no temi deit lider boot sira nee hahu kedas indepedensia too ohin, Prezidente, Primeiru Ministru, Ministra Saude, Visi Ministru sira no diretor sira sira iha parlamentu neebe mos kontribui,” katak PR Horta.
Iha biban nee Prezidente hatete, Kuba nia kontribuisaun ba Timor Leste boot tebes dezde indepedensia mai too ohin loron no estudante Timoroan lubuk ida halo estuda iha kuba.
Nunee mos Visi Ministru Fortalesimentu Institusional Saude, Jose dos Reis Magno hatutan, loron Nasional Saude ba dala 10 iha Timor Leste tinan ida nee foka liu ba prevensaun no abitu saudavel sira.
“lha loron Tersa, ita lao hamutuk husi Edifisiu Ministeriu Saude ba too iha ponte BJ Habibie no ita la lao mesak. Ema barak husi komunidade mos mai halibur hamutuk. Enerjia no espíritu neebe hatudu iha eventu nee hatudu mensajen ida neebe klaru, ita nia povu prontu atu halo mudansa, prontu atu halo saude sai prioridade.
Prontu atu prevene moras, laos deit atu kura,” katak Visi Ministru.
Visi Ministru hatete, lori Saude besik liu ba komunidade no hametin prevensaun, laos deit tema, neebe importante ida nee saida mak presiza duni atu halo.
“Ema barak sei luta nafatin atu hetan servisu saude, tanba nee mak ita labele hein atu ema moras sira mai hasoru ita. Maibe ita presiza lori kuidadu diretamente ba fatin neebe ema sira hela ba. Bainhira ema ida iha família ida hetan moras, sei afeta uma laran tomak. Entaun familia nia saude laos deit kestaun pesoal. Mantein família sira atu saudavel nafatin signifika mantein mos Timor-Leste atu forte nafatin,” hakotu nia.
(eme)







