DILI, STLTIMORLESTE.com – Governu Timor Leste presiza iha politika nunee bele kria moeda rasik, labele depedensia beibeik dolar.
Kestaun nee hatoo husi Visi Diretor Hak, Antonino de Limas ba jornalista sira iha knaar fatin Farol, Segunda (12/01/2025).
Nia hatete, Governu presiza iha politika nunee bele iha moeda rasik, bainhira iha problema ruma amerika dada fila nia dolar TL bele iha osan rasik.
Kona-ba Amerika sei dada fila osan dolar razaun neebe Amerika bele uza se bainhira estadu Timor Leste uza opiniaun ruma kontra Amerika nia politika.
Visi Diretor Hak dehan, Timor Leste presiza iha ona politika hodi bele iha moeda rasik, nunee bainhira Amerika dada fila nia osan TL bele iha garantia ona.
“Maibe agora daudaun ita foin iha moeda 5 centavus too 20 centavus, ida nee parte ida depedensia ba osan dolar Amerika, ida nee dalan ba Amerika bele utiliza dalan hotu hotu bainhira nia intrese se Timor Leste iha opinaun kontra politika Amerika nia, ba ita modelu hanesan nee ba politika direitu ba Estadu Amerika bele foti desizaun ruma tanba ita depedensia osan dolar Amerikanu, ita nia frakeza mak ida nee duni,” katak nia.
Nia hatete, se TL laiha politika aumenta moeda ho valor boot mak susar, ida nee mos susar ba TL bainhira kontra Amerika.
“Ita labele koalia barak atu kontra intrese Amerika nia, maske ita nia haree Estadu Amerika iha asaun balun kontra duni saida mak prinsipiu neebe Timor Leste opta,” katak nia.
Nunee mos atu iha moeda rasik ida nee Banku sentral mak bele esplika klaru rekejitu saida mak presiza nunee bele iha moeda rasik.
Nia hatutan, se Timor Leste depedensia beibeik ba osan dolar Amerika mak loron ruma Amarika dada hikas nia dolar, ida nee susar, tanba nee agora ba oin presiza iha politika neebe diak nunee bele iha ona moeda rasik, bainhira dada fila TL bele garantia ba nia osan neebe iha.
“Tuir ita nia hanoin, ita presiza duni iha moeda rasik, nunee ita labele depedensia ba nasaun seluk, maibe nia kriteria nee banku sentral,” katak nia.
“Kestaun sira hanesan nee estadu komesa hanoin ona ho banku sentral presiza hanoin ona estratejia saida mak bele kria moeda rasik, nunee bainhira iha ameasa ruma Timor Leste bele iha ona opsaun seluk bele uza,” katak nia.
Nia mos rekomenda ba IX Governu Konstitusional agora bele iha ona politika ruma nunee bele iha moeda rasik, tanba foin too 2 sentavus se bele aumenta, nunee bele iha garantia bainhira hasoru problema ruma.
(eme)
