DILI, STLTIMORLESTE.com – Tribunal Judisial Primeira Instansia Dili (TJPID) halao julgamentu ba arguidu ho inisial DAM, tanba komete krimi hasoru lezada ho inisial AL.
Tuir akuzasaun katak, iha loron 21 fulan Outubru tinan 2024, oras 19:30 otl, lezada ho nia oan kiik sei bebe iha hela sira nia uma aldeia Terus Nain, Vila Verde, la kleur arguidu mosu ba hodi kous tiha sira nia oan, hafoin arguidu komesa koalia ho trata lezada, hafoin lezada hatan katak, o foin mai nee, labele koalia trata hau hanesan nee.
Wainhira rona tiha lezada hatan nunee, arguidu hodi nia liman fai kedas ba lezada nia rentos hodi rezulta lezada baku nia ulun ba iha didin lolon, arguidu atu halo tan agresaun mak lezada mos halai ses tiha husi fatin.
Katak molok ida nee, loron mak la konsege atu apura maibe iha fulan Junhu tinan 2024, porvolta 19:00 otl, arguidu halo agresaun fizika hasoru lezada iha uma aldeia Terus Nain, Vila Verde.
Motivu husi agresaun nee, tanba momentu nee, lezada fo osan dolar rua ba arguidu nia inan hodi sae karreta mikrolet hodi ba fali uma Taibesi.
Wainhira tooiha uma Taibesi, arguidu nia inan informa ba arguidu katak, lezada fo deit osan dolar rua hodi sae karreta mikrolet, hafoin arguidu hemu tua lanu hodi dezloka kedas mai lezada nia uma iha Vila Verde.
Momentu arguidu to iha lezada nia uma Vila Verde, arguidu komesa halo kedas agresaun fizika hasoru lezada ho maneira, hodi liman tuku dala ida lezada nia hirus matan parte susun nian halo lezada monu kedas ba iha rai no lakon konsensia, arguidu aproveita hodi kaer lezada nia liman rua latan ba iha rai hodi kontinua tuku lezada nia matan fukun parte karuk, katak lezada mos konsege reazen hodi hamrik halal sai hodi salva nia an husi asaun arguidu nian, maibe lezada la ba halo keixa.
Durante lezada ho arguidu forma uma kain, arguidu sempre halo violensia ho forma agresaun fizika no psikolojia hasoru lezada hodi rezulta lezada sente la hakmatek iha nia moris loron-loron.
Arguidu mos abandona hela lezada ho sira nia oan neebe mak kiik ka nurak ho idade fulan lima.
Arguidu halo ho forma livre, ho depropozitu halo agressaun fizika no kolojia hasoru lezada nudar arguidu nia kaben, katak resaun no aktu psikolojia mak arguidu halo hasoru lezada, konsidera hanesan meiu ida hodi halo moras traumatiku ba lezada nia isin no moris loron-loron, tuir buat neebe mak hakerek ona iha leten.
Hahalok arguidu nian ho konxiensla rasik no hatene katak, hahalok nee lei bandu, maibe arguidu halo nafatin.
Ho hahalok sira-nee, konsidera arguidu hanesan autor material ho forma konsumadu, Pratika krime Violensia Domestika, tuir artigu 2, 3, 35 al. a) husi Lein 7/2010, ho forma maus tratus ba konjuje, tuir artigu 154, husi Kodigu Penal.
Hatan ba akuzasaun neebe iha arguidu deklara, kona-ba faktus nee balu loos no balu lalos. Arguidu deklara iha fulan Outubru nee laos arguidu maka baku lezada, maibe lezada maka duni arguidu atu sai husi uma, no arguidu la tuku no tebe lezada.
Arguidu deklara, iha fulan Junhu nee arguidu baku lezada, tanba lezada duni arguidu sai husi sira nia uma, hodi haruka arguidu toba iha liur.
Arguidu deklara, oras nee dadaun arguidu ho lezada la hela hamutuk ona, hahu husi tinan 2019 too mai agora, konaba lezada atu hola fali mane kik arguidu la hatene, no agora arguidu mos seidauk hola feto ida.
Aleinde nee, lezada deklara katak, iha fulan Outubru arguidu tuku lezada hodi kona ba iha parede. No iha fulan Junu arguidu tuku lezada, tanba arguidu ho kondisaun lanu.
Lezada deklara, arguidu kuandu lanu sempre koalia barak, no halo agresaun hasoru lezada. Lezada deklara deside fahe malu ho arguidu, tanba moris ho arguidu sente la feliz.
“Hau hakarak deklara deside fahe malu ho arguidu, tanba hau sente moris hamutuk ho arguidu moris la feliz,” deklara lezada iha audensia.
Lezada deklara, foti desizaun hodi ses husi arguidu, no buka moris hodi tau matan deit ba labarik.
Rona tiha arguidu no lezada, iha alegasaun Ministeriu Publiku haree katak, arguidu kondisaun lanu halo bebeik agresaun ba lezada, arguidu hatudu ona nia arpendementu, tanba nee husu Tribunal atu aplika pena adekuadu.
Enkuantu husi parte defeza nian, husu Tribunal tetu atu aplika justisa neebe justu.
Rona tiha alegasaun, Tribunal adia ba loron seluk hodi rona desizaun.
Audensia julgamentu nee, prezide husi Juiz Kolektivu, Jose Escurial, Fransisca Cabral, Juiz estajiadu nain ida, Ministeriu Publiku reprezenta husi Prokurador Aderito Tilman, arguidu hetan asistensia legal husi Advogada Privada, Lorena dos Santos.
Jornalista: Terezinha De Deus
Editora: Carme Ximenes
