DILI, STLTIMORLESTE.com – Vitima ho idade minoridade neebe mak durante nee hela iha uma mahon Fokupers iha tinan 2025 nee nain 32 mak fila hikas ona ba eskola.
Lia hirak nee hatoo husi Diretora Fokupers, Domingas Domingas Afonso Amaral ba jornalista sira iha salaun Fokupers, Tersa (15/07/2025).
Nia hatete, labarik minoridade neebe mak hasoru violensia, Fokupers atende iha uma mahon iha tinan nee nain 32 mak asesu fali ona eskola.
“Iha tinan ida nee ho idade minor nain 32 mak sira asesu ona ba kontinua fali eskola neebe mak sira kontinua ba nee laos eskola formal, maibe eskola sentru vokasional tuir idak-idak nia abilidade ka sira nia skil,” katak Diretora Fokupers.
Kada tinan sempre iha 32 mak fila hikas ba eskola, liga ho politika fila hikas ba eskola ita halo esforsu boot ida halo nafatin servisu, ita kolabora hamutuk ho Ministeriu Edukasaun no nafatin kontinua kestiona kona-ba asuntu ida politika fila hikas ba eskola, iha enkontru rede advokasia neebe lidera husi SEI oinsa atu bele aselera politika ida nee bele tama iha Konselhu Ministru atu bele tama iha vigor.
Diretora dehan, esforsu sira nee halo liu husi publikasaun relatoriu ida neebe halo iha tinan kotuk no politika ida nee presiza aselera lalais, tanba ida nee mos apoiu liu tan kliente sira neebe ho idade minor atu nunee sira bele fasil fila fali ba eskola bainhira prosesu kazu remata.
“Ita mos nafatin ezije atu iha eskola bele eziste mekanizmu referal ba iha kazu neebe akontese iha eskola atu nunee bainhira kazu sira akontese iha eskola iha sistema referal neebe adekuadu atu bele fo asistensia ba labarik sira,” katak Diretora.
Nunee mos Ofisial Legal Fokupers, Vilfrida M. Fernandes hatete, haree ba kazu minoridade liu-liu kazu insestu kazu violasaun seksual ba minoridade sira idade minoridade idade eskolar entau Fokupers nafatin halo aprosimasaun ho parseiru sira refere sira fila fali ba eskola, sira fila hikas fali ba eskola.
“Dala barak sira labele ba fali eskola neebe sira uluk eskola ba, entaun ami identifika hamutuk ho parseiru sira hanesan MSSI liu-liu atu haree eskola ida neebe mak seguru bele simu sira nia kondisaun ho situasaun hotu barak liu ami refere sira ba eskola iha Munisipiu, laos eskola neebe uluk sira hasoru violensia ba maibe ba fali fatin seluk,” katak nia.
Nunee mos ba sira neebe kazu violensia domestika, entaun Fokupers iha programa ida hodi fo fundus oituan atu nunee sira bele kontinua fali sira nia moris liu husi fo osan oituan ba sira nunee sira halo bisnis ruma ida nee mak Fokupers nia intervensaun bainhira kazu remata.
Nunee mos Rio Aroujo ofisial Advokasia Fokupers hatete, Fokupers nafatin luta makaas hodi kontra aktus violensia hotu hasoru feto no labarik feto iha Timor Leste.
Tinan 28, Fokupers alkansa nia misaun no vizaun entre susesu, desafiu no bareiras, normas sosias neebe sei kontinua diskrimina, minimiza no mos violensia neebe kontinua aas.
Tamba saida mak feto no labarik feto kontinua sai alvu ba violensia? Pergunta nee laos deit Fokupers nian, maibe Estadu Timor Leste tenke haree injustisa no lia los sei konsidera hanesan dezafiu iha implementasaun ba lei sira neebe asegura sidaun hotu, liu-liu feto sira hodi moris livre no independente.
(eme)







