DILI, STLTIMORLESTE.com – Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão hatete, Governu sei realiza reuniuan Konselhu Ministru iha loron Sesta hodi foka ba Rejiaun Administrativa Oecusse Ambeno (RAEOA).
Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hatoo kestaun nee ba jornalista bainhira remata halo enkontru semanal ho Prezidente Republika Jose Ramos Horta iha Palasiu Prezidensial Nicolau Lobato, Bairo Pite, Kinta (29/01/2026).
Primeiru Ministru hatete, ohin mai relata ba Prezidente Republika katak iha loron Sesta Governu sei iha reuniaun iha Konselhu Ministru hodi foka ba
RAEOA.
“Hau mos dehan ba Prezidente Republika dehan, aban ami iha Konselhu Ministru extra-ordinariu fokus deit ba RAEOA, tanba foin daudauk ita boot sira balun akompana ami ba RAEOA.” Dehan Primeiru Ministru.
Primeiru Ministru dehan, RAEOA uluk sai tiha ZEEMS mais ZEEMS nunka mosu, uluk se mak kaer iha neeba, nia mak manda-manda, postu administrativu sira too suku, aldeia.
Xefe Governu dehan foin daudauk ba atu buka ajuda sira kurije, tanba atu tama iha desentralizasaun governu lokal, no sira bele dehan karik atu liu munisípiu sira seluk hotu neebe aban nee periodu tranzisaun tinan ida, nunee bele fo apoiu ba atoni oan sira hodi bele halo ho diak, bele haree ho diak, bele estuda no planeia ho diak kona-ba dezenvolve Oekusse nian.
“Nee aban lokraik ami sei iha Konselhu Ministru ida aprova dekretu lei rua neebe sei haruka mai Prezidente Republika atu promulga neebe sei hahu iha 1 Fevereiru. Loron ida hau dehan tiha ona ba imi, depois ida nee mak autoridade iha Oekusse, ita atu temi karik RAEOA laos munisípiu, ita la temi munisípiu tanba sira enklave ida,” katak Xanana.
Xanana hatete, situasaun neebe la hanesan ho munisípiu sira iha nee, maibe estrutura atu kria iha neeba nee hanesan ho munisípiu sira iha nee.
“ZEEMS ketak neebe durante tinan ida, ita temi RAEOA mais iha ita nia ulun nee atu hanesan munisípiu ida nee, neebe buat neebe ita halo postu administrativu too suku, aldeia sira iha neeba tenke mosu ho diak, mosu ho votande partisipa didiak nunee hadia povu atoni nia moris,” katak nia.
Alende nee liga ho Visi Ministra Finansas rejigna aan too oras nee Governu iha ona ema ruma troka kalae hatan ba kestaun nee Primeiru Ministru hatete sei foka ba RAEOA remata mak sei haree ba ida nee.
Ho razaun tanba saida rejigna aan hatan ba kestaun nee PM Xanana dehan razaun Ministra Finansas rejigna aan nee husu ba nia.
“Bainhira hau mak hasai, husu mai hau, nia mak rejigna aan husu ba nia. Ami sei haree hela Oekusse nee importante liu, sei too tempu,” hakotu.
Aleinde nee Primeiru Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão mos relata hela ba Prezidente Republika katak sei halao reuniuan Terseiru Ronde konaba fronteira Maritima entre Indonezia sei hahu iha fulan Abril.
“Ohin mos hau informa ona Prezidente Republika ona terseira ronda sei hahu iha 20-24 Abríl. Segunda ronda iha Jogja, terseira ronda sei iha Abríl neebe Fevereiru-Marsu lalika husu, so depois ami ba karik ba liur mak fila nee ita boot sira husu,” katak nia.
Alende nee liga ho tuda malu neebe mak akontese iha kapital Dili Primeiru Ministru hatete Governu sei haree hela nafatin no hasai lei ruma para hakotu tiha arte marseais.
“Nee mak ami haree hela nafatin, atu hasai lei ruma nunee hakotu tiha arte marsiais, ita buka tuir-tuir arte marsiais. hau antes ba Letefoho mos iha Gleno mos ema hurlele malu ona, hau bolu atensaun, nee PSHT ho KHUNTO, iha neeba mos hau bolu atensaun ona,” hakotu PM.
(eme)







