Xanana Husu Autoridade Baukau Halakon Egoista, Kaer Rasik Kuda Tali

BAUKAU, STLTIMORLESTE.com – Primeiru Ministru (PM) Kay Rala Xanana Gusmão husu Autoridade Munisipal Baukau halakon egoista no prepara aan simu kaer rasik kuda tali iha Governu Lokal tinan 2027.

Iha loron 17 Marsu nee Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão ho nia komitiva marka prezenta iha Munisipiu Baukau, hodi haree besik servisu munisipal husi rezultadu avaliasaun ba kondisaun manima neebe ekipa avalisaun halao tiha ona iha tinan kotuk.

Husi rezultadu avaliasaun Munisipiu Baukau hetan valor muito bom, maibe hetan rekomendasaun atu Autoridade Munisipal presiza hadia servisu sira hanesan planeamentu no monitorizasaun, jestaun finanseiru no aprovizionamentu, kontratasaun publika, monografia no demografia.

Aleinde nee mos, ekipa nasional fo sai observasaun atu inisiu tinan nee Autoridade Munisipiu Baukau tenki aprezenta planu orsamentu no aprovizionamentu atu hetan aprovasaun husi superior tuteladu ba ezekusaun orsamentu tuir kategaria, planu asaun anual, planu investementu munisipal no planu aprovizionamentu hotu tenki publika iha portal Munisipal.

Rekomendasoens seluk mak Diretor Servisu Munisipal sira tenki submete relatoriu atividade mensal ba Prezidente Autoridade Munisipal (PAM), PAM tenki atribui ordem servisu ba Ajensia Fiskalizasaun Munisipal, haforsa koordenasaun servisu husi Munisipal too Aldeia, presiza halakon egoista iha servisu fatin no nesesita komunikasaun inklui koordenasaun diak.

“Ita halo aat iha neebe tenke muda, halo diak iha neebe ita tenke halo diak liu tan, laos tinan tinan ita halo deit planu tenke iha vizaun naruk ida, egoista nee soe tiha ba kotuk, imi ida deit hanoin Baukau, hanoin povu nee,” Xefe Governu Kay Rala Xanana Gusmão dezafia entidades Baukau oan sira iha Salaun Sentru Konvensoens Vila Antiga Baukau, Tersa (17/03/2026).

Xanana rekomenda ba Diretor Servisu Munisipal sira iha Autoridade Munisipiu Baukau atu nafatin servisu ho diak no ezekuta Orsamentu Jeral Estadu iha Munisipiu tenke fo benefisiu ba povu, tanba bainhira implementa Governu Lokal, Governu Sentral sei atribui orsamentu direita ba Governu Lokal ida hodi jere, nunee diretores sira iha obrigasaun atu konhese Munisipiu Baukau tomak nia potensialidade no produtividade.

Nunee bainhira iha diskusaun planu Munisipal tenke involve entidades sira hanesan Kamara Komersiu Industria Timor Leste, feto potensial no seluk tan hodi prepara diak liu tan ba Governu Lokal, tanba bainhira Governu Sentral atribui ona Governu Lokal sei jere rasik nia orsamentu, nunee tenke iha planu prioridade sira neebe fo benefisiu ba povu.

“Tinan ida nee mak imi jere ladun diak, imi prezisa tan tinan ida atu jere tinan ida nee mak imi planu didiak aprezenta mai ezekuta kapas, imi bele kaer rasik kuda tali,” Xanana sujere.

Iha fatin hanesan, Ministru Administrasaun Estatal (MAE), Tomas do Rosário Cabral hateten, dezafiu neebe Autoridade Munisipal hetan husi ekipa avaliasaun kondisaun manimu iha primeira volta mak ekipa rekomenda ona atu Autoridade Munisipal hadia aan diak liu tan hodi hein ba avaliasaun iha segundu volta hafoin aprezenta ba Koselhu Ministru hodi aprova ho rezolusaun ida atu deside Munisipiu sira neebe mak liu simu Governu Lokal iha tinan 2027.

“Iha tempu badak ekipa nee sei mai fila fali atu avalia nafatin 19 servisus ho 8 servisus autonomu, tanba nee husu servisu hamutuk lori dezenvolvimentu iha Baukau nee,” Ministru Tomas rekomenda.

Enkuantu Prezidente Autoridade Munisipiu Baukau, Veneranda Lemos hateten, rekomendasaun sira neebe Autoridade Munisipal Baukau simu husi Primeiru Ministru no Ministru Administrasaun Estatal, Autoridade Munisipal sei esforsu hodi hadia naklasak sira, tanba povu Baukau hein desentralizasaun no Governu Lokal.

“Tanba nee hau hanesan Autoridade Munisipal Baukau elojia ba kamadas sosiais hotu hotu nia partisipasaun ohin nee hau hakruk, hau respeita husu atu ajuda ami neebe mak servisu iha Autoridade tulun ami ba ita sai ekipa ida forte simu desentralizasaun,” Veneranda komenta

Nunee Diretora Asosiasaun Unidade Feto ba Dezenvolvimentu (AUFD), Bendita de Jesus Amaral aprezia ba Prezidente Autoridade Munisipiu Baukau neebe esforsu makaas prepara Baukau ba Governu Lokal no prontu apoiu Autoridade Munisipiu Baukau hodi prepara Baukau hakat ba Governu Lokal iha tinan 2027.

“Apresia tebe tebes ba ami nia inan nomos ami nia aman neebe ho esforsu tomak ohin loron ita prepara ona atu bele atu simu desentralizasaun, hateten katak ami Baukau prontu apoiu,” Bendita argumenta.

Entretantu iha vizita ofisial Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão ho komitiva iha Baukau hodi haree besik servisu munisipal husi rezultadu avaliasaun ba kondisaun manima, hetan partisipasaun husi Autoridade Sivil no Militar neebe eziste iha Munisipiu Baukau.

(tom)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *