BAUCAU, STLTIMORLESTE.com – Sekretaria Estadu Protesaun Sivil entrega ona material rekuperasaun inklui fundu mão de obra ho montante US$ 128.150,00 ba vitima dezastre naturais (DN) hamutuk 185 iha Munisipiu Baucau.
Vitima dezastre naturais hamutuk 185 rejistu uma hela fatin komunidade sira nian neebe hetan estragus iha tinan 2024 no 2025 rejistu iha Postu Administrativu 8, kompostu uma estagus total 38, estragus natoon 13 no estragus kamaan 134.
Vitima dezastre naturais neebe uma hela fatin hetan estragus rejistu iha Postu Administrativu Baucau Vila hamutuk 33 kompostu tipu estragus total 4, estragus natoon 3 no estragus kamaan 26 ho alokasaun orsamentu mão de obra hamutuk US$ 21.850.
Vitima dezastre naturais neebe rejistu iha Postu Baguia hamutuk 31, estragus total 6, estragus natoon 2 no estragus kamaan 23 ho alokasaun orsamentu mão de obra US$ 21.300. Postu Laga rejistu 20 estragus total 4, natoon 1 no kamaan 15 ho alokasaun orsamentu US$ 13.750.
Postu Matebian rejistu 14 estragus total 8 no estragus kamaan 6 ho alokasaun orsamentu US$ 11.600. Postu Quelicai rejistu 24 estragus total 3, natoon 2 kamaan 19 ho alokasaun orsamentu US$ 15.900. Quelicai Antigu rejistu 27 estragus total 5, natoon 1 no estragus kamaan 21 ho alokasaun orsamentu US$ 18.350.
Postu Vemasse rejistu 7 estragus total 2 kamaan 5 hetan alokasaun orsamentu US$ 5.000 enkuantu Postu Administrativu Venilale rejistu 29 neebe tipu estragus total iha 6, natoon 4 no estragus kamaan 19 hetan alokasaun orsamentu mão de obra hamutuk US$ 20.400.
“Total neebe ohin simu ho total uma kain 185 montante orsamentu kategoria tolu, estragus total iha direitu simu US$ 1.000, natoon US$ 750 nomos kamaan simu US$ 600 inklui material rekuperasaun,” hateten Sekretaria Estadu Protesaun Sivil, Joaquim Gusmão ba jornalista sira hafoin remata sesaun distribui material rekuperasaun no fundu mão de obra ba vitima DN 185 iha Baucau, Kuarta (10/06/2026).
Nia esplika, husi total tipu dezastre naturais neebe iha kategoria uma estragus total kada benefisiariu simu US$ 1.000 inklui material rekuperasaun hanesan kalen, sementi, besi beton, besi baja, balde, kanuru, pregu no seluk tan.
Enkuantu uma neebe hetan estragus kamaan no natoon simu kalen no pregu, maibe difirensia iha osan mão de obra, hanesan estragus kamaan hetan osan montante US$ 600 resin no estragus natoon hetan osan montante US$ 750.
“Apoiu ida nee nia objetivu atu fo asistensia no rekuperasaun neebe abrigu ba dekretu lei 27/2021, katak sidadaun hotu hotu neebe hetan dezastre naturais iha direitu atu hetan apoiu emerjensia no material rekuperasaun,” Governante nee akresenta.
Nia sublina, apoiu refere Governu kumpri tuir dekretu lei numeru 27/2021 neebe fo garanti ba sidadaun sira bainhira uma hela fatin hetan estragus husi erozaun, indensiu no anin sobu, Autoridade Protesaun Sivil iha obrigasaun rekoilha informasaun fo apoiu emerjensia no kontinua ba faze verifikasaun no relata ba Governu aloka osamentu apoiu vitima sira liu husi material rekuperasaun no fundu mão de obra, nunee vitima sira bele rekonstrui fali nia uma hela fatin hodi hela.
Tanba nee apoiu neebe Governu oferese husu benefisiariu vitima dezastre naturais sira atu konstrui uma iha fatin seguru hanesan dook husi mota ninin, tasi ninin inklui foho lolon no fatin seluk tan neebe risku ba dezastre naturais liu liu area disputa sira.
“Ohin iha nee marka prezensa mos husi Komadante Munisipiu ita husu orienta Komadante eskuadra orienta tutan ita nia OPS sira iha Suku hamutuk ho APC halo monitorizasaun, se faan ita prosesu, tanba simu nee atu harii,” Joaquim katak.
Governante nee fundamenta, distribuisaun material rekuperasaun no fundu mão de obra nee, parte Autoridade Protesaun Sivil sei hamutuk ho Ofisial Polisiamentu Suku (OPS) halo monitorizasaun ba benefisiariu sira, tanba material neebe Governu apoiu atu konstrui hikas uma laos atu faan, maibe bainhira faan material rekuperasaun refere Governu liu husi Komando Polisia Munisipiu sei prosesu benefisiariu.
Iha fatin hanesan Komandante Komando Polisia Munisipiu Baucau, Superintendente João Sancho Pires apela ba benefisiariu sira atu utiliza apoiu refere ba konstrusaun uma hela fatin, maibe bainhira tenta faan nee krime sei prosesu tuir dalan legal.
“Ita husu ba Autoridade Suku Postu tau matan ba ida nee para labele akontese lakohi lori ita nia naran foer ba Nasional,” João Pires komenta.
Enkuantu benefisiaria husi Suku Libagua, Postu Administrativu Laga, Ercia Fatima da Costa agradese ba Governu liu husi Autoridade Protesaun Sivil, tanba apoi ona nia hodi konstrui hikas nia uma hela fatin neebe iha tinan liu ba hetan sobu total husi anin boot no promete sei la faan material rekuperasaun refere, maibe sei utiliza ba re-konstrusaun.
“Husi apoiu ida nee ami sei halo diak fali ami nia uma, maibe material nee la sufisiente, tanba ami nia uma boot,” Ercia argumenta.
Entretantu iha seremonia distribuisaun material rekuperasaun nee hetan mos partisipasaun husi Autoridade Suku, Postu inklui benefisiariu no benefisiaria sira.
(tom)






