DILI, STLTIMORLESTE.com – Tribunal Judisial Primeira Instansia Dili (TJPID) liu husi leitura akordaun, deside aplika pena prizaun tinan 13 ba arguidu ho inisial AG neebe idade 60 resin ona, tanba komete krime hasoru minoridade ida.
Iha sala julgamentu laran, Juiz prosesu Jose Quintao deklara katak, faktus neebe konsta iha akuzasaun provadu hotu.
Juiz deklara, maske iha sala julgamentu laran arguidu nega ba faktus, katak vitima mak obriga arguidu, maibe Tribunal konsidera verdade deklarasaun neebe hatoo husi vitima tuir faktus neebe iha katak, akontese dala haat.
Tribunal konsidera provadu mos vitima nia deklarasaun katak, depois akontese arguidu ameasa vitima atu labele koalia sai ba ema seluk, se koalia sai mak arguidu sei oho vitima.
Tribunal konsidera provadu no fiar ba iha deklarasaun vitima nian katak, vitima sei idade menor, vitima deklara tuir saida mak akontese, tanba nee konsidera arguidu halo duni violasaun ba vitima.
Tribunal deklara, iha mos atenuante balu neebe halo kmaan arguidu, mak foin primera vez mai iha Tribunal.
Ho nunee, Tribunal Koletivu bazeia ba relatoriu mediku no fotografia neebe junta iha autos laran no lokal akontesementu, ikus mai Tribunal Koletivu foti desizaun hodi kondena arguidu.
Koletivu deside atu halo prevensaun ba iha futuru, Tribunal Koletivu deside aplika pena prizaun tinan 13 ba iha arguidu. No Tribunal deside absolve arguidu husi indemnizasaun sivil.
Lee tiha leitura akordaun, Juiz prosesu mos esplika ba iha arguidu katak, la konkorda ho desizaun Tribunal nian bele liu husi nia Advogadu atu halo rekursu ba iha Tribunal Rekursu (TR), tuir prazu loron 30 nia laran.
Hafoin desizaun, Tuir defeza arguidu nian, Advogadu Privadu Fernando da Costa deklara katak, Tribunal kondena arguidu ho pena prizaun tinan 13.
Tuir Fernando, pena neebe Tribunal hatun ba arguidu kada krime ho tinan 7, se tinan 7 nia vezes ba dala haat, nia bele hetan tinan 28. Maibe haree ba sirkunstansia balu neebe refleta ba iha arguidu nia aan rasik, ba nia idade no tratamentu durante iha prizaun, Tribunal halo akomulativu ba iha pena tinan 13.
Nia esplika, iha alegasaun Ministeriu Publiku husu Tribunal atu kastigu arguidu tuir modura krime neebe iha.
Enkuantu defeza husu atu aplika justisa no hareee mos ba iha sirkunstansia sira neebe iha, husu atu fo justisa ba iha arguidu.
Iha indisus katak, arguidu hatene didiak idade vitima nian 13 anos, sei minoridade tuir rejistu moris neebe iha.
Tuir faktus akontese iha tinan 2023, dala haat iha Munisipiu ida iha teritoriu Timor nian.
Arguidu halo asaun seksual ba vitima dala haat.
Nunee, arguidu hatene katak vitima sei menor no iha tinan 13, bainhira nia hetan agresaun seksual.
Arguidu halo nafatin ho nia vontade livre no ho intensaun atu pratika aktu seksual kopula barak ho labarik feto idade 13, no nia hatene mos katak, nee hamate dezenvolvimentu livre personalidade menor iha area seksual.
Arguidu hatete liu tan katak, hahalok hanesan nee la permite no nia bele hetan kastigu penal tuir lei penal Timor Leste.
Nunee, arguidu nuudar ho autoria materal no iha konkursu efetivu real, krime 4 (haat) kona ba Abuzu Seksual ba Menor, neebe previstu no punidu tuir artigu 177 numeru 1 husi Kodigu Penal.
Prosesu nee prezide husi Juiz Koletivu, Jose Quintao, Jose Gonsalves, Jumiati Freitas, Ministeriu Publiku (MP) reprezenta husi Prokurador Antonio Tavares, arguidu hetan asistensia legal husi Advogadu Privadu Fernando da Costa.
Tuir observasaun STL nian iha Tribunal katak, arguidu antes nee kumpri hela Prizaun Preventiva iha prizaun, tanba nee arguidu lori mai iha Tribunal akompanha husi Guarda Prizional sira.
Depois Juiz prosesu lee tiha desizaun, Guarda Prizional sira kontinua lori arguidu ba iha prizaun, hodi hein prosesu nee too iha tranjitu injulgadu husi Tribunal Rekursu (TR).
(ter)







