DILI, STLTIMORLESTE.com – Reitor Universidade da Paz (UNPAZ), Adolmando Soares Amaral hatete, organizasaun rezistensia labele hakarak ba ukun hotu, maibe presiza hamosu figura ida atu halo transformasaun mudansa radikal ba Dezenvolvimentu Nasional (DN).
Reitor Universidade da Paz (UNPAZ), Adolmando Soares Amaral hatoo kestaun nee liu husi nia diskursu iha kongresu RENETIL ba dala 9 iha Salaun Unpaz, Sabadu (18/07/2026) hatete membru organizasaun rezistensia sira labele hotu hotu hakarak ba ukun, maibe tenke hamosu figura ida hodi halo transformasaun radikal ba dezenvolvimentu nasional.
Reitor Unpaz dehan, membru rezistensia iha atu forma mentalidade sosiedade nia, mentalidade lider sira nia, mentalidade politiku sira nia hodi lori povu nee atu hamnasa, depois de sira sente ba restaurasaun indepedensia ba tinan 24 nia laran, maibe ida nee realidade too agora povu la sente.
Reitor UNPAZ hatete, RENETIL la ba fatin fatin, maibe RENETIL iha fatin fatin, iha fatin fatin sira nia kontribuisaun idak idak ba iha neeba, mete ideolojia bainhira involve iha partidu defende nia pozisaun bainhira hetan pozisaun. Nia seidauk hetan pozisaun hamrook ba pozisaun halo buat oin oin hetan pozisaun haluha dutrina lo-loos husi RENETIL nia.
“Tanba nee mak ita koalia konaba transformasaun nasional ita nain hira be ohin hamutuk iha fatin ida nee, ita prontu ka lae? atu husik ita nia ambisaun, husik ita nia egoizmu sira para depois ita koalia konaba transformasaun Nasional, tanba transformasaun nasional atu halo mudansa neebe radikal mais sistematiku iha setor hotu hotu, ita la ba fatin fatin maibe ita iha fatin fatin, los duni ita iha fatin fatin ita mak asegura hela buat sira nee ba ita nia lider politiku nain sira neebe iha tempu rezistensia sai mentor ba ita depois mai ukun aan, restaura ita nia indepedensia, ita ba ita sei apoiu nafatin bainhira sira nia mentor ba ita sala,” katak nia.
Nia hatete, presiza honestu tanba dezenvolvimentu Timor Leste lao too agora no povu seidauk sente hamnasa tanba membru RENETIL kontribui asegura hela mentor lider politiku nain sira neebe organiza iha tempu rezistensia maibe too mai ohin loron nafatin asegura maske idea lalos, no la sente pekadu katak too agora seidauk halo povu kontente.
“Ba ida nee hau husu ba ita hotu kompaneiru sira ita hotu iha nee ita barani ka lae ohin iha kongresu RENETIL ba dala 9 ita hamriik husu deskulpa ba povu katak imi seidauk hamnasa tanba ami mos kontribui asegura lider rezistensia nia instrumentu para hetan posizaun,” katak nia.
Reitor hatete, nuudar ema intelektual neebe halibur aan iha organizasaun rezistensia lakohi rekonhese aan tanba apoiu hela lider nia konseptu neebe la lori povu hamnasa maibe lakohi husu deskulpa no la barani hodi dehan hahu husi kongresu ba oin hamriik mesak hodi hamosu figura ida hodi lidera hodi muda radikal ba rai ida nee.
“Tanba nee husu organizasaun rezistensia hotu neebe mak iha nee se hakarak atu halo mudansa radikal mak hamosu figura ida, labele ita hotu hakarak hotu atu ba ukun husi organizasaun rezistensia hotu, selae mehi nee lasai realidade, ita nia mehi sira nee hela ho mehi deit, koalia iha kongresu ita koalia buat oin oin maibe ita labele kumpre ida nee, tanba saida tanba ita idak idak iha ita nia intrese, organizasaun rezistensia hotu iha intrese,” katak Reitor UNPAZ.
Nia hatutan iha 2027 besik ona atu kandidatu ba Prezidente Republika foun tanba nee se hakarak halo transformasaun nasional tenke halo mudansa neebe radikal husi Organizasaun Rezistensia nunee apoiu malu halo mudansa neebe radikal no sistematik.
Nunee mos Xefe Estadu Maior Jeneral, FALINTIL Forsa Defeza Timor Leste (F-FDTL), Jenente Jeneral Falur Rate Laek presiza mos aborda iha knaar tolu liu husi premeiru ilustrasaun, obrigasaun atu la husik memoria terus no luta nia, no mataben sira ba indepedensia, segundu rekoperasaun, transmisaun ba jerasaun foun iha kustu real umanu no moral ba indepedensia nia, terseiru konsensializasaun formasaun ba sidadaun sira neebe kritiku, partisipativu no intimu, no resposablizasaun hanesan ba sira neebe serbi estadu.
“Nee mak ita boot sira halo, neebe fo parabens ba ita boot sira hotu, Renetil hatene diak saida mak hau koalia harii klandestinamente 1988 iha teritoriu okupante nia, bainhira sai instrumentu hanesan Timoroan, hahalok ida rezistensia nia ita boot sira nia organizasaun hatudu luta libertasaun laos deit iha ai laran maibe mos iha sala de aula iha rede imformasaun silensiu sira iha klandestina neebe hamriik iha frente tolu iha ita nia rezistensia nia, Armada, Kladestina, no Diplimasia,” katak Komandante F-FDTL.
Nia mos husu RENETIL firme nafatin iha komprimisiu neebe halo iha tempu rezistensia no too mai iha era ukun ida nee.
Frente kladestina laos bloku izoladu ida nee konstelasaun ida husi organizasaun organizado sira orientasaun estratejika husi komando unifikadu da luta konsege habelar luta liu tiha Fronteira TL nia.
(eme)
