Faluk Lucia Aparicio Hela Uma la Dignu, Hein Tulun

Foto: STL/Emerenciana Pinto

DILI, STLTIMORLESTE.com – Inan faluk Lucia Aparicio tinan barak hela iha uma ne’ebé la dignu tanba laiha forsa atu sosa material hodi halo konstrusaun uma foun.

Inan faluk Lucia Aparicio hela iha Aldeia Lena, Suku Afaloicai, Postu Administrativu Uatulari, Munisipiu Viqueque, durante tinan barak hela iha uma ne’ebe la dignu tanba laiha forsa hodi sosa material hodi halo konstrusaun uma diak hanesan ema seluk.

Tuir inan faluk Lucia katak nia hetan apoiu husi Governu liu husi simu terseira idade maibe osan ne’ebe nia simu uza ba han hemu deit lato’o atu sosa ba kalen besi hodi halo uma.

“Kondisaun moris mak nune’e ona, bainhira laiha laen iha sorin, osan simu terseira idade uza ba han hemu deit maibe atu sosa kalen besi halo uma susar, tanba la sufisiente,” dehan faluk.

Ema seluk tuur uma diak han hemu diak tanba ema iha forsa atu sosa maibe ba faluk ne’e laiha kbiit hodi hare’e ba aan no oan kiak sira, maske oan iha maibe moris ho vuneravel hotu entau susae atu hare’e inan faluk.

Nune’e mos Xefe Suku Afaloicai, Cezario Nascimento Pires, ba STL, Tersa nee (15/09/2026) hatete, inan faluk Lucia Aparicio tinan barak hela uma la dignu tanba kondisaun faluk laiha forsa hodi halo uma foun tanba ne’e nu’udar autoridade lokal dere nafatin ukun nain sira nia fuan hodi apoiu faluk ne’e nomos komunidade seluk ne’ebé moris ho kondisaun vuneravel.

Xefe suku hatete, tuir sira nia hare’e no tama sai aldeia ida-idak identifika iha aldeia Lena iha inan faluk Lucia neebe moris vunerabel no uma kondisaun neebe la dignu tanba ne’e husu ukun nain sira liu liu Prezidente Republika José Ramos-Horta ne’ebé babain tulun komunidade vuneravel nomos Governu liu husi Ministeriu relevante sira hodi tulun netik.

Nia hatete, iha suku afaloicai tuir sira nia identifikasaun komunidade ne’ebe moris ho kondisaun vuneravel laos ida deit maibe barak los mak moris ho kondisaun neebe ladun diak.

“Durante ami nia vizita, ami hetan komunidade uma-kain 16 ne’ebé moris vulnerável liu. Inan-aman sira hela iha uma ne’ebé la dignu, hahan mos susar, no atu asesu ba estrada mos difísil. Tanba ne’e, ami nu’udar autoridade lokál husu ba Nai Prezidente Repúblika, Ministériu Solidariedade Sosiál no entidade relevante sira atu bele tulun ami nia populasaun sira ne’e,” dehan Xefe Suku.

Nia hatete katak, depois halo levantamentu no vizita hotu, autoridade suku sei prepara relatóriu atu hato’o ba Postu Administrativu no Munisípiu, hodi autoridade kompetente sira bele haree no buka solusaun ba problema komunidade nian.

Nia mos husu Prezidente Repúblika José Ramos-Horta se iha oportunidade, bele vizita diretamente komunidade iha Suku Afaloicai no haree sira nia kondisaun moris.

Nunee mos Xefe Aldeia Lena, Abilio Menezes, mos hatete katak iha nia aldeia iha komunidade balun ne’ebé moris iha kondisaun vulnerável tebes liu liu inan faluk Lucia Aparicio nomos komunidade seluk tan.

“Tanba ne’e, ami husu Nai Prezidente Repúblika atu bele tau matan ba komunidade sira iha Aldeia Lena, Suku Afaloicai, Postu Administrativu Uatulari, Munisípiu Viqueque,” dehan Abilio Menezes.

Nia hatete katak, komunidade ne’e hela mesak no laiha kbiit atu supera sira nia difikuldade, tanba ne’e presiza atensaun husi Governu no entidade relevante sira.

Husi notisia ne’ebe STL fo sai fanu Prezidente Republika José Ramos-Horta nia fuan no promete katak sei fo apoiu ba inan faluk Lucia.

“Atan hau sei buka apoiu ho hau nia osan rasik, nomos sei kordena ho Ministeriu Solidaridade sosial hodi buka apoiu,” dehan Prezidete Horta.

Alende Prezidente Republika orienta ona ekipa husi Presidénsia Repúblika, liuhusi Unidade Servisu Sosiedade Sivíl no Asuntu Sosiál (SSSAS), tun direta haree besik kondisaun moris inan faluk Lucia Aparicio, ne’ebé moris mesak iha nia uma. Lucia moris mesak desde nia kaben hakotu ona moris iha mundu ne’e, maski nia iha oan mane no oan feto, no durante ne’e nia oan mane kontinua tau matan ba nia nesesidade loroloron.

Alende nee Sekretáriu Suku Afaloicai, Paulo Soares, hato’o agradese ba Presidente Repúblika J. Ramos-Horta liuhusi SSSAS tanba vizita ne’e permite ekipa Presidénsia Repúblika observa diretamente realidade no nesesidade inan faluk Lucia Aparicio. Nia mós rekomenda atu ekipa kontinua vizita ema vulnerável sira seluk iha aldeia sira iha Suku Afaloicai.

Komunidade iha Suku Afaloicai Postu Administrativu Uatulari, Munisípiu Viqueque, iha populasaun total 2.947 habitantes, tuir Census 2022.

Suku ne’e kompostu husi aldeia 10, mak Buibela, Cailaque, Caitau, Dacu Ate, Lari, Lena, Loro Sa’e, Ossocaiua, Uaicai no Uato Ita.

(eme)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


Latest Post