Problema Saúde Sei Rezolve Neneik

Vise Ministru ba Fortalesimentu Instituisionál Saúde, José Magno dos Reis. (Foto: STL/Jeniche da Costa)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Ministériu Saúde hatete, sei rezolve neneik problema saúde, inklui stok aimoruk, sobrekarga pasiente, fasilidade no rekursu umanu ne’ebé menus.

Vise-Ministru Saúde ba Fortalesimentu Institusionál, José dos Reis Magno hatete, Ministériu Saúde kontinua akompaña problema sira iha ospitál no sentru saúde atu buka solusaun.

Nia dehan, sobrekarga iha Hospital Nasionál Guido Valadares (HNGV) sai ida husi problema ne’ebé Ministériu Saúde kontinua haree, inklui númeru kama ne’ebé limitadu.

“Hau mos dala ruma to’o ba fatin hodi ko’alia kona-ba ita nia kama iha ospitál. Antes finál tinan, edifísiu foun ba pediatria sei disponivel atu separa pasiente adultu, inan no labarik,” dehan nia ba jornalista iha Tower Fatuhada, Kinta (01/10/2026).

Nia hatete, edifísiu pediatria foun ho andar lima bele ajuda hamenus sobrekarga iha HNGV. Maibé, fasilidade ne’e seidauk bele uza tanba instalasaun no ekipamentu tékniku sei iha prosesu preparasaun.

José dos Reis Magno mos hatete, problema sobrekarga la’ós deit iha kompleksu Tokobaru, maibé sei prepara unidade seluk iha Hospital Lahane Eis Doutor António Carvalho atu ajuda hamenus presáun ba HNGV.

Kona-ba kazu bebe ida ne’ebé mate iha Hospital Referál Suai no sai viral iha mídia sosial, Vise-Ministru hatete to’o agora nia seidauk simu informasaun kona-ba kazu refere.

“Depois mak hau husu tuir ba sira, tanba Governu tau ona atensaun ba setor ida iha INFPM. Tanba ne’e, agora kedas hau sei bolu sira,” dehan nia.

Nia esplika katak, tuir Lei Orgánika Ministériu Saúde, iha instituisaun autónoma ho kompeténsia rasik atu jere produtu médiku importante sira atu fasilita prestasaun kuidadu saúde ba povu.

“Nesesidade povu nian ita labele adia, liu-liu ba sira ne’ebé moras. Problema tenke iha solusaun atu rezolve,” dehan nia.

Nia subliña katak, ospitál no sentru saúde tenke halo pedidu lalais bainhira stok aimoruk no materiál médiku komesa menus, tanba nesesidade iha munisípiu ida no munisípiu seluk la hanesan.

Iha sorin seluk, Diretor Servisu Apoiu Diagnóstiku no Terapêutiku HNGV, Vidal de Jesus Lopes, hatete sobrekarga pasiente la’ós deit tanba jestaun ospitál, maibé kontribui husi faktór oioin.

Nia esplika, númeru kama iha HNGV nia estrutura atual estabelese ona liu tinan 15 no seidauk iha mudansa signifikativu to’o agora. Kondisaun ne’e, tuir nia, kontribui ba sobrekarga pasiente.

Vidal hatete, aumentu transferénsia husi ospitál rejionál no referál ba HNGV, kresimentu populasaun no aumentu númeru pasiente mos sai fator sira ne’ebé aumenta presáun ba ospitál.

Atu hamenus sobrekarga, nia propoin atu kazu ne’ebé la kumpre kritériu transferénsia atende uluk iha ospitál referál ka sentru saúde. Pasiente ho kondisaun grave no kumpre kritériu transferénsia mak tenke refere ba HNGV.

Nia mos husu diretores saúde iha munisípiu sira atu buka solusaun ba problema transferénsia, tanba sobrekarga pasiente la bele sai responsabilidade HNGV deit.

Enkuantu ne’e, sidadaun Gabriela Soares hatete problema iha setor saúde presiza rezolve faze ba faze, tanba problema sira barak no la fasil atu rezolve hotu iha tempu ida.

“Problema stok aimoruk, dala barak bainhira ita ba konsulta iha sentru saúde, mediku haruka ita sosa aimoruk iha apoteka tanba stok hotu. Ida-ne’e tenke rezolve lalais, tanba povu kiak sira laiha osan atu sosa aimoruk,” dehan nia.

Gabriela mos hatete, fasilidade no rekursu umanu iha área rurál sei menus. Maski sentru saúde iha ona, fasilidade hanesan kadeira no meza ba pasiente sira tur sei limitadu, no númeru pesoál saúde mos seidauk sufisiente.

Veteranu Ponsianu Leto husu Governu atu tau atensaun ba setor saúde, tanba servisu saúde importante atu salva no kuida vida povu.

“Labele husik povu sira halerik ba aimoruk, buka pesoál saúde no buka fatin ba tur no toba, tanba sira laiha osan atu ba konsulta no sosa aimoruk iha apoteka,” dehan nia.

Nia hatutan katak, servisu saúde presiza hadia problema sira ne’ebé eziste atu fasilita asesu povu, liu-liu komunidade ho rendimentu ki’ik, ba kuidadu saúde.

(dom)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *