DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta seidauk dekreta data eleisaun prezidensiál 2027, maibé prevê votasaun bele realiza iha fulan Marsu ka Abríl.
Xefe Estadu hato’o informasaun ne’e ba jornalista sira, iha Aeroportu Internasionál Prezidente Nicolau Lobato, Bairru Pité, Dili, Tersa (17/11/2026).
Ramos-Horta esplika katak, eleisaun bele realiza iha Marsu ka Abríl, depende ba kalendáriu eleisionál no possibilidade atu hala’o segunda volta.
Nia hateten katak, se kandidatu ida la hetan maioria votu válidu liu 50%, sei realiza segunda volta entre kandidatu na’in-rua ne’ebé hetan votu aas liu.
“Se iha segunda volta, ita tenke haree tempu ne’ebé disponivel, tanba Prezidente foun tenke simu pose iha loron 19 Maiu,” Prezidente Ramos-Horta dehan.
Tuir Xefe Estadu, se segunda volta realiza iha Abríl, primeira volta presiza hala’o iha semana dahuluk ka daruak fulan Marsu.
Tuir Konstituisaun Repúblika Demokrátika Timor-Leste, Prezidente Repúblika hili diretamente hosi povu, liuhosi sufrájiu universál, livre, direta, sekretu no pesoál.
Eleisaun uza sistema maioria votu válidu. Se kandidatu ida la hetan liu metade votu válidu, kandidatu na’in-rua ne’ebé hetan votu aas liu sei tama segunda volta.
Segunda volta tenke realiza iha loron 30 depois hosi votasaun primeira volta, tuir Artigu 76 Konstituisaun.
Tuir Artigu 75 Konstituisaun, sidadaun Timoroan ne’ebé hakarak kandidata ba Prezidente Repúblika tenke kumpre kritériu fundamentál haat.
Kandidatu tenke iha sidadaunia orijinária Timor-Leste, idade mínimu tinan 35, iha kapasidade tomak no hetan apoiu proposta hosi sidadaun eleitór na’in-5.000.
Lei Eleisaun Prezidensiál mós determina incompatibilidade ba kargu balu, inklui magistradu judisiál, prokuradór no funsionáriu públiku ne’ebé sei hala’o knaar.
Tuir Lei Eleisaun Prezidensiál, Prezidente Repúblika determina data eleisaun liuhosi dekretu, depois konsultasaun ho Governu no partidu polítiku sira iha Parlamentu Nasionál.
Dekretu kona-ba data eleisaun tenke publika ho antecedénsia mínimu loron 60 antes votasaun.
Tuir Artigu 77 Konstituisaun, Prezidente Repúblika foun simu pose iha loron ikus mandatu Prezidente ne’ebé atu sai.
Iha serimónia tomada pose, Prezidente foun presta juramentu iha oin Parlamentu Nasionál no reprezentante órgaun soberania sira.
(eme)






