Sosiedade Lakon Ona Sentidu Atu Tulun Malu

Foto: STL/Alberto Menezes

DÍLI, STLTIMORLESTE.com – Organizasaun juventude TUBAN afirma katak, sosiedade Timor-oan lakon ona sentidu umanidade no solidariedade atu salva ema nia vida bainhira enfrenta situasaun krítika.

Porta-voz TUBAN, Natachya de Jesus, hato’o preokupasaun ne’e relasiona ho kazu omisídiu hasoru Palomita Gusmão Guterres, ne’ebé akontese iha Tasi-Tolu, Dili, iha 18 Novembru 2026.

Nia konsidera katak, kazu ne’e sai hanesan mensajen forte ba sosiedade atu reflete kona-ba responsabilidade umana no solidariedade.

“Akontesimentu omisídiu ne’e hatudu katak ita lakon ona sentidu umanu atu tulun malu no halo asaun bainhira insidente akontese iha ita-nia oin,” hatete Natachya iha konferénsia imprensa ne’ebé hala’o iha Farol, Dili, Sesta (20/11/2026).

TUBAN lamenta katak, membru balun iha sosiedade lakon sensibilidade atu haree no rona ema seluk nia hakilar ba ajuda, justisa no protesaun.

“Organizasaun ne’e konsidera katak falta korajen atu salva ema seluk nia vida reflete fraqueza iha responsabilidade sosial no solidariedade,”

Nia subliña katak, Dili nu’udar sidade istórika no sagrada, tanba iha tempu rezisténsia, joven no patriota barak sakrifika sira-nia moris ba independénsia.

Tanba ne’e, organizasaun ne’e husu atu transforma Dili sai sidade dame, pás no respeitu malu, livre husi violénsia no garante seguransa ba sidadaun hotu.

“TUBAN mós apela ba Governu atu fó prioridade ba mekanizmu prevensaun violénsia, liuliu violénsia hasoru feto no labarik, la’ós hein krime akontese mak foin intervén,”

Organizasaun ne’e hatete katak Timor-Leste iha ona rezolusaun no planu asaun kona-ba Feto, Pás no Seguransa, inklui Rezolusaun Konsellu Seguransa Nasoins Unidas 1325 no Planu Asaun Rejionál ASEAN.

Maibé, TUBAN konsidera katak implementasaun dokumentu sira-ne’e seidauk hatudu rezultadu efetivu, tanba feto barak kontinua sente tauk no la hetan protesaun adekuada.

“Laiha protesaun, laiha prevensaun. Rezolusaun sira-ne’e dokumenta de’it, maibé seidauk iha asaun própriu,” afirma TUBAN.

Hodi hametin prevensaun no protesaun, organizasaun ne’e apela ba Governu atu halo revizaun rigorozu ba lei sira, hodi kombate violénsia, kanek no omisídiu hasoru feto, labarik no juventude.

TUBAN mós propoin kriasaun lei espesífika ho naran “Lei Palomita”, nu’udar medida atu prevene violénsia no omisídiu hodi la repete tan iha futuru.

Aleinde ne’e, organizasaun ne’e husu atu hametin mekanizmu julgamentu públiku bainhira insidente violénsia akontese iha fatin públiku, hodi garante responsabilizasaun ba autór.

TUBAN mós husu lideransa polítika atu hamutuk ho juventude prezerva fatin istóriku iha Dili, nu’udar patrimóniu luta no símbolu dame.

Organizasaun ne’e ezije lider sira atu prezerva legadu rekonsiliasaun Timor-Leste, nu’udar lisaun importante ba membru ASEAN, no fó espasu ba juventude atu sai ajente dame.

TUBAN konsidera katak, legadu rekonsiliasaun tenke sai baze ba jerasaun tuirmai atu promove diálogu, partisipasaun no konstrusaun Estadu.

Organizasaun ne’e afirma, katak juventude prontu kontribui, investe no lidera prosesu prevensaun no rezolusaun konflitu, hodi hametin dame no dezenvolvimentu sustentável iha Timor-Leste.

Iha deklarasaun ikus, TUBAN informa katak iha 15 Outubru 2026, entrega ona karta ezijénsia kona-ba juventude, pás no seguransa ba edifísiu Primeiru-Ministru nian.

Karta ne’e inklui pedidu atu fó reprezentasaun ba juventude iha prosesu diskusaun no tomada desizaun polítika.

TUBAN hein Primeiru-Ministru atu fó resposta no asaun konkretu hodi transforma Dili sai sidade dame no garante seguransa ba sidadaun hotu.

(alb)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *