DÍLI, STLTIMORLESTE.com – Sosiedade sivíl no entidade oioin realiza marsa solidariedade iha Díli, 20 Novembru 2026, hodi husu justisa ba Palomita Gusmão.
Marsa ne’e envolve eis-Primeiru-Ministru no Sekretáriu-Jerál FRETILIN, Mari Alkatiri, nu’udar apelu kontra violénsia hasoru feto.
Atividade ne’e realiza ho tema sentrál “Hamutuk Harahun Silénsiu”, hodi konvida komunidade atu la ignora violénsia hasoru feto iha Timor-Leste.
Partisipante sira hahú marsa husi Jardim 5 de Maiu, liu Lampu Mean EDTL, besik Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTL).
Marsa ne’e kontinua ba Parlamentu Nasionál no Palásiu Governu, antes remata iha Jardim Largo de Lecidere.
Komisaun organizadora esplika katak, tema ne’e reflete realidade sosial ne’ebé todan ba feto sira, tanba violénsia, ameasa, presaun no fémisídiu kontinua ameasa sira-nia moris.
Komisaun ne’e lembra katak violénsia hasoru feto akontese ona durante Segunda Guerra Mundial, períodu kolonializmu no okupasaun, to’o tempu ohin loron.
“Situasaun hirak ne’e tenke fanun ita hotu nia konsiénsia no solidariedade atu luta kontra silénsiu iha feto sira-nia sofrimentu,” komisaun organizadora deklara.
Iha okaziaun ne’ebá, Sra. Mikato apela ba povu atu la dukur no la taka matan ba kazu violénsia hasoru feto.
Nia dehan, maski Timor-Leste luta ona ba ukun rasik-an no hetan independénsia liu tinan 20, violénsia hasoru feto kontinua akontese.
“Agora ita ukun rasik-an ona liu tinan 20, maibé ita sei simu fali violénsia. Ita-nia alin feto merese moris iha rai independente ida-ne’e,” nia deklara.
Nia hato’o solidariedade ba família no feto sira ne’ebé sai vítima violénsia, liuliu família Palomita Gusmão.
Nia konvida mós partisipante sira atu hamutuk ho minutu silénsíu, nu’udar forma respeitu no lembransa ba vítima sira.
Durante marsa, partisipante sira lori surat-tahan no spanduk ho mensajen oioin, inklui “Justisa ba Palomita”, hodi husu autoridade kompetente garante justisa.
Dadus ne’ebé aprezenta iha atividade ne’e hatudu vítima feto sira ne’ebé lakon sira-nia moris iha tinan hirak liubá.
Entre sira mak Suzana Glória Josefa Pinto Tilman, iha Maloa, Díli, tinan 2015; Domingas Soares, iha Raikotu, tinan 2020; no Esperança Dias, iha Bebonuk, tinan 2023.
Lista ne’e inklui Bendita de Jesus Soares Gomes, iha Fatuhada, tinan 2023; Albina do Carmo, iha Ainaro, tinan 2024; no Berta Soares, iha Becora, tinan 2024.
Vítima seluk mak Peregrina da Conceição, iha Jakarta, Indonézia, tinan 2025; no Agusta de Deus, iha Bazartete, Likisá, tinan 2025.
Dadus ne’e mós inklui Veronica dos Santos, iha Díli, tinan 2026; Terezinha Cardoso, iha Suai; no Palomita Gusmão, iha Tasi-Tolu, Díli, 18 Novembru 2026.
Atividade solidariedade ne’e remata ho momentu refleksaun no sunu lilin, nu’udar símbolu lembransa ba vítima sira.
Partisipante sira reafirma kompromisu hamutuk atu kontinua luta kontra violénsia hasoru feto iha Timor-Leste.
(leo)






