AEMTL Rejistu Feto iha Negosiu Total 2.014, Presiza Aumenta Tan

Atividade negosiu husi negosiante sira iha merkadu Vila Antiga. (Foto:STL/Tomas Reis)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Associação Empresarial das Mulheres de Timor-Leste (AEMTL), rejistu feto ne’ebé mak inklina-an iha atividade negósiu hamutuk 2.014. Husu kontinua aumenta tan.

Kestaun ne’e hato’o hosi feto potensial Maria Braz, hanesan mós membru Women and Business (WIB), ba STL, Segunda-feira (21/09/2026), hatete feto nia papel importante tebes. Tanba ne’e, presiza hasae tan númeru feto iha negósiu, no mós bele inklina-an iha sosiedade sivíl, Governu no área seluk.

“Feto nia kontribuisaun tenke aumenta tan. Ami hanesan profisionál sira, ami iha esperiénsia barak. Ami hakarak partilla. Entaun, ami aprosima senhor Primeiru-Ministru, entaun senhor Primeiru-Ministru dezafia ami katak, antes imi ko’alia buat seluk, imi organiza uluk feto maluk sira, halo nusa mak imi bele empodera sira, tulun no organiza, para sira kontribui liután ba dezenvolvimentu nasional,” katak nia.

Nia hatete, sira iha esperiénsia barak liu bele fó hanoin no dalan ba feto sira seluk, no fó instrumentu ne’ebé feto presiza atu bele organiza. Ida-ne’e mak dezafiu ne’ebé simu hosi Primeiru-Ministru.

Nia hatete, dezafiu ne’e todan, tanba ita rona ona estatístika ne’ebé aprezenta iha sesaun dahuluk, sei iha kontribuisaun nu’udar feto emprezária no empreendedora.

“Ita nia kontribuisaun ne’e sei ki’ik liu. Agora, halo nusa mak hotu-hotu tau hanoin hamutuk ba kontribuisaun ida-ne’e mak ami nia funsaun. Ami sente hanesan responsabilidade atu fó buat barak liután ba dezenvolvimentu nasional. Ida-ne’e mak ami nia hanoin,” katak nia.

Prezidente Associação Empresarial das Mulheres de Timor-Leste (AEMTL), Herqui Luina Fernandes Alves hatete, AEMTL nafatin kapasita feto sira kona-ba oinsá bele hola parte iha negósiu, nune’e bele sustenta-an no família.

Nia hatete, atividade negósiu ne’ebé feto sira hala’o hosi nivel nasional to’o munisípiu, AEMTL rejistu hamutuk 2.014.

“Dadus ne’ebé mak rejistadu negósiu iha SERVE, maibé dadus ne’ebé AEMTL halo, ami rasik tun ba kada munisípiu iha área rurál, foti no rejistu atividade sira ne’ebé feto sira formaliza ona sira nia atividade negósiu, katak rejistu ona no balun seidauk rejistu. Hamutuk total 2.014 negósiu ne’ebé mak nain hosi feto,” dehan Prezidente AEMTL.

Nia hatete, atividade ne’e lao iha munisípiu hotu, hanesan dadus ne’ebé aprezenta iha baze de dadus no publika ona iha AEMTL nia website ba públiku hotu, atu bele kontaktu emprezária ka empreendedora sira iha kada munisípiu.

Nia hatete, objetivu ne’e la’ós AEMTL de’it mak serbisu hodi empodera feto, maibé parte hotu iha responsabilidade. Bainhira presiza empodera feto sira iha atividade, eziste diferensa iha setór ne’ebé feto sira dominante liu, no diferente tuir munisípiu, idade no atividade negósiu.

Nia hatete, difikuldade ne’ebé feto sira hasoru hosi munisípiu ida ho munisípiu seluk la hanesan. Hosi feto ida ba feto seluk mós la hanesan, liuliu sirkunstánsia kona-ba feto ne’ebé halo papel hanesan inan no membru família, no oinsá jere sira nia tempu atu hala’o atividade negósiu.

Nia mós hatete, barak liu feto sira seidauk asesu ba edukasaun ne’ebé di’ak, ne’ebé sai dezafiu ba jestaun negósiu.

“Feto sira mós iha difikuldade atu jere negósiu ho di’ak no balun mak asesu ba kapitál negósiu. La’ós feto hotu bele hetan títulu nain ba rai ne’ebé sira utiliza hanesan kolaterál, no fator edukasaun mós la’ós feto hotu hatene atu jere sira nia negósiu no iha kontabilidade ne’ebé di’ak. Entaun, difisil tebes ba sira atu asesu kapitál finanseiru ne’ebé banku no instituisaun finanseira finansia. Ida-ne’e mak ita sente presiza tebes prepara sira, para bele prense lakuna sira ne’ebé iha, atu bele kapasita sira para sira bele prontu asesu ba kapitál finanseiru hosi banku dezenvolvimentu no banku sira seluk,” hakotu nia.

Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hatete, papel feto importante iha konstrusaun Estadu, tanba ne’e husu feto sira atu kontribui liuhosi atividade ne’ebé iha.

Primeiru-Ministru husu feto sira atu promove hahán lokál ne’ebé kada munisípiu iha. Nia husu atu hahu agora identifika hahán ne’ebé iha kada munisípiu, nune’e bele promove produtu lokál rai-laran no labele fa’an hahán importadu, maibé buka promove hahán lokál.

Nia mós sujere feto sira halo negósiu ka loke restaurante atu labele fa’an hahán ne’ebé importadu, maibé buka tein hahán lokál sira ba vizitante nasional ka estranjeiru ne’ebé mai han. Nia mós husu atu hamenus fa’an hahán importadu, hanesan Pop Mie no produtu seluk tan.

(eme)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *