Austrália Apoia Kapasitasaun Profisionál Saúde

Foto: STL/Jeniche da Costa

DILI, STLTIMORLESTE.com — Programa RECSI, ho apoiu finanseiru Governu Austrália, hametin kapasidade profisionál saúde Timor-Leste nian, liuliu iha atendimentu emerjénsia no kuidadu krítiku.

Kordenadór Lidera Programa RECSI, Aruna Shivan, hatete programa ne’e servisu hamutuk ho Ministériu Saúde, ospitál no edukadór saúde sira atu identifika nesesidade profisionál lokál.

Nia hato’o deklarasaun ne’e ba jornalista sira iha Menzies Bidau Lesidere, Sesta-feira (09/10/2026), kona-ba apoiu ba dezenvolvimentu kapasidade profisionál saúde iha Timor-Leste.

“Programa ne’e foka ba dezenvolvimentu kapasidade profisionál saúde nian, liuhusi edukasaun, formasaun, observasaun profisionál no partilla koñesimentu ho instituisaun saúde iha Austrália,” nia afirma.

Aruna esplika katak, apoiu ne’e inklui formasaun kona-ba kuidadu krítiku no uza ekografia iha pontu atendimentu, atu ajuda profisionál saúde avalia kondisaun pasiente ho lalais.

Programa RECSI mós apoia dezenvolvimentu lideransa no abilidade profisionál saúde lokál sira, tuir nesesidade sistema saúde Timor-Leste nian.

Nia fó ezemplu kursu Atendimentu Avansadu ba Suporte Moris (Advanced Life Support), ne’ebé prepara profisionál saúde atu atende pasiente ho kondisaun krítika.

“Kursu ne’e dezenvolve hamutuk ho profisionál saúde lokál sira, tanba sira komprende di’ak realidade, koñesimentu no nesesidade sistema saúde iha Timor-Leste,” nia dehan.

Programa ne’e espera katak kursu Advanced Life Support bele sai rekursu importante atu hadi’a kapasidade profisionál no kualidade atendimentu ba pasiente emerjénsia.

Iha workshop ne’e, enfermeiru Caitano Soares esplika katak atividade ne’e prepara diretriz no materiál formasaun kona-ba atendimentu emerjénsia kardiaku, tuir nesesidade sistema saúde Timor-Leste.

Nia dehan materiál sira sei kobre área importante, inklui Unidade Kuidadu Intensivu (ICU), servisu emerjénsia, anestesia no atendimentu antes referénsia ba ospitál.

“Objetivu mak atu fó orientasaun klaru ba profisionál saúde kona-ba prosedimentu no intervensaun apropriadu bainhira atende pasiente ho problema kardiaku,” nia afirma.

Caitano hatete katak, depois workshop remata, ekipa sei kontinua hakerek, kompleta no hadi’a materiál sira antes aprezenta ba instituisaun relevante atu analiza.

Nia konsidera diretriz ne’e importante ba pasiente ho problema kardiaku, liuliu sira ne’ebé tarde to’o iha fasilidade saúde no presiza intervensaun imediata.

“Profisionál saúde presiza iha koñesimentu kona-ba asisténsia inisiál antes transfere pasiente ba ospitál, hodi hamenus risku komplikasaun no mate,” nia konklui.

Formasaun ne’e mós fó oportunidade ba enfermeiru no profisionál saúde sira atu aumenta koñesimentu no kapasidade iha atendimentu emerjénsia kardiaku.

Médiku Jerál husi Servisu Nasionál Maluk, Jaime Maria Lopes, afirma treinamentu Advanced Life Support ajuda hametin kapasidade profisionál saúde sira iha atendimentu emerjénsia.

“Profisionál saúde, inklui ekipa ambulánsia, partisipa iha workshop no treinamentu atu hasa’e koñesimentu, hadi’a abilidade no hametin kolaborasaun entre instituisaun saúde,” nia informa.

Nia hatutan katak, atividade ne’e mós promove koordenasaun entre profisionál saúde no organizasaun naun-governamentál, atu hadi’a servisu no resposta ba nesesidade pasiente.

Treinamentu ne’e foka ba abilidade ne’ebé partisipante sira bele aplika iha servisu loroloron, liuliu atendimentu emerjénsia no transportasaun pasiente ba fasilidade saúde.

Durante treinamentu, partisipante sira aprende prosedimentu Advanced Life Support, inklui preparasaun no avaliasaun pasiente antes transporta ba fasilidade saúde.

Jaime Maria Lopes dehan, prosedimentu hirak ne’e importante atu asegura pasiente hetan asisténsia seguru no apropriadu durante transportasaun.

Nia afirma katak, partisipasaun iha treinamentu importante atu kontinua hadi’a koñesimentu, abilidade no kualidade atendimentu ba pasiente.

Nia mós enfatiza katak, kooperasaun entre profisionál saúde no instituisaun relevante sira presiza kontinua, atu aplika koñesimentu ne’ebé hetan iha treinamentu ho efetivu iha terrenu.

(jen)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *