DILI, STLTIMORLESTE.com – Banku Nasional Ultramarinu (BNU) halo prosesu hasoru eis deputadu nain ida, hodi lori too iha Tribunal neebe nuudar benefisiariu pensaun vitalisia.
Antes nee BNU prosesa uluk ona eis deputadu ida, no iha loron Kinta nee kontinua prosesa eis deputadu ida tan.
BNU prosesa eis deputadu nee ba Tribunal, tanba inkomprimentu ba kontratual imprestimu hodi la selu sira-nia kreditu iha BNU.
Durante nee sira halo kreditu iha banku ho garante osan pensaun vitalisia neebe atribui ba eis titular sira hetan mensalmente.
Maibe iha tinan nee osan pensaun mesal vitalisia Estadu hapara, hafoin Tribunal Rekursu deside iha nia akordaun katak, aplikasaun pensaun mensal vitalisia nee ho retoratividade nee konstitusional.
Ho situasaun nee eis deputadu nee too agora labele devolve hikas jurus banku nia, neebe BNU fo ba sira halo imprestimu, tanba sira laiha iha ona garante balu.
Nunee BNU prosesa eis deputadu nee ba Tribunal, hodi selu banku nia osan neebe sira kreditu.
Iha audiensia julgamentu nee Tribunal liu husi Juiz António Fonseca, Kinta nee (28/05/2026) halo prosesu tentiva konsiliasaun ba prosesu ho naran inkomprimentu ba kontratu imprestimu neebe envolve husi eis Deputadu nain rua nee.
Durante prosesu tentativa nee, iha sala julgamentu Juiz António Fonseca fo uluk tempu Reu (eis deputadu) nee hodi hatoo nia depoimentu.
Iha nia depoimentu eis deputadu neebe hanesan Reu deklara katak, nia halo duni kreditu iha BNU no osan sira nee nia uza ba nesesidade, ho garante ida katak osan pensaun vitalisia neebe durante nee eis titular hetan, tanba nee sira halo kreditu.
Reu deklara, durante nee selu kreditu iha banku ho osan pensaun mensal vitalisia neebe sira hetan, maibe agora osan pensaun vitalisia nee estadu hapara, tanba desizaun Tribunal Rekursu nian.
Reu deklara, nia sai vitima no banku mos sai vitima, tamba nee husu ba banku atu komprende situasaun ida nee. No sei halo proposta konjunta ida ba Estadu Timor-Leste atu selu, tanba sira hapara pensaun ida nee la ho fundamentasaun juridiku neebe klean, tanba prosesu ida PDHJ sei halo reklamasaun ba Tribunal nia desizaun ba pensaun vitalisia, tanba nee direitu adkerida ema nia.
Reu deklara sala julgamentu, eis titular sira liliu eis Deputadu sira neebe benefisiariu ba pensaun vitalisia atu hato proposta ida hodi halo abaixu asinadu, hodi husu ba Parlamentu no Governu tanba sira mak autor hodi halo desizaun.
Deklara sala julgamentu, Prezidente Republika no Governu inklui Parlamentu mos koalia, ba ona sei buka solusaun hodi halo rekooperasaun ba direitu eis titular sira. Ita mos iha lei rekooperasaun neebe Governu halo hodi nunee, haree tok ida nee atu halo rekooperasaun ba sira nia direitu.
Reu promete, sei halo proposta ida ba Parlamentu Governu atu selu dala ida deit ba banku, tanba nee nia husu Tribunal atu fo prazu ba nia hodi rezolve ninian problema ho Banku BNU.
Autor Banku Nasional Ultramarinu (BNU) iha sala julgamentu deklara ba Tribunal katak, prosesu inkomprimentu ba kontratu imprestimu nee, Banku halo ba ema idak ida tanba responsabilidade krminal nee ema idak idak mak responsabliza laos ema hotu.
Autor neebe reprezenta BNU deklara iha Tribunal katak, sira fo opsaun rua, ida banku husu atu reu selu osan neebe banku husu ba iha Tribunal nee, no segundu se sira osan la iha banku halo fali rekoperasaun kontratu foun ida ho durasaun tempu naruk atu sira bele selu osan.
Rona tiha ida nee, Tribunal deside atu fo prazu loron 30 ba iha Reu hodi halo akordau ho BNU, se la iha akordu maka sei kontinua ba julgamentu.
Prazu neebe Tribunal fo, husi parte Reu no Autor nian mos aseita, ho nunee Tribunal deside muda ba loron seluk, hodi hein prazu nee remata foin hare fali, prosesu nee deside ba julgamentu se iha akordu bele taka ona.
Prosesu nee prezide husi Juiz Antonio Fonseca, BNU reprezenta husi nia mandatariu.
Tuir informasaun neebe asesu, prosesu konaba kontratu emprestimu iha BNU nee, foin halo ba iha eis deputadu nain rua.
(ter)







