BAUCAU, STLTIMORLESTE.com – Dezenvolvimentu infraestrutura bázika sira iha Postu Administrativu Venilale, Munisípiu Baucau, hatudu progresu di’ak iha terenu.
Administrador Postu Administrativu Venilale, José Freitas Boavida hateten, PNDS 2026 aloka programa ba suku ualu.
Alokasaun ne’e responde ba programa regular no adisional hamutuk 10, ho projetu iha suku lima remata ona.
“Suku lima ne’ebé finaliza ona mak projetu irigasaun, estrada rural no kampu multi-funsaun,” hateten José ba jornalista sira iha Vila Nova, Tersa (29/09/2026).
Projetu sira ne’ebé atinji 100% mak kampu multi-funsaun iha Hatu-Haco no reabilitasaun estrada rural iha Fatulia.
Bahamori remata ona mini-irigasaun, Uma Ana-Ico mós remata mini-irigasaun, no Uma Ana-Ulo remata reabilitasaun estrada rural.
Husi suku ualu iha Postu Venilale, suku lima atinji progresu fiziku 100%, enkuantu suku seluk kontinua implementasaun.
“Kuaze implementasaun to’o 30 Setembru ne’e hotu-hotu 100% ona, maibé iha orsamentu restu ba nesesidade balu,” José akresenta.
José hateten progresu PNDS ne’e hetan apoiu husi entidades iha nivel suku no aldeia, inklui partisipasaun komunidade.
Komunidade sira responsabiliza ba obras PNDS, enkuantu prioridade projetu determina liuhusi prosesu deliberasaun ho Autoridade Suku.
“Ita iha Postu delibera deit, entaun sira rasik mak nain ba prioridade sira. Hau kontente povu kopera programa PNDS,” José argumenta.
PDIM Liu Ona 60% Pagamentu
Aleinde PNDS, PDIM 2026 implementa projetu hamutuk neen iha Postu Administrativu Venilale, deside liuhusi Konsellu Konsultivu Munisípal.
Projetu PDIM sira ne’e inklui irigasaun, estrada, bee moos, Postu Saúde no eskola iha suku sira.
Projetu sira implementa iha Uma Ana-Iku, Uma Ana-Ulo, Fatulia, Bahamori no Uaila, tuir prioridade dezenvolvimentu lokal.
“Tarjetu kontratu ho kompaña sira to’o Dezembru, no liu ona 60% ita halo pagamentu,” José informa.
Estrada Ariana Atinge 19%
Iha tinan fiskál 2026, reabilitasaun estrada rural iha suku no aldeia responde ba orsamentu PNDS no PDIM.
Enkuantu estrada urbana kilometru neen husi Venilale Vila ba área turizmu Ariana implementa husi kompaña internasionál.
Projetu estrada urbana ne’e atualmente atinji progresu fiziku 19% no kontinua hala’o servisu iha terenu.
“Estrada urbana la’o hela no liga konektividade aldeia, Postu ho suku sira. Ita tama ona iha faze dezenvolvimentu,” José dehan.
Aleinde estrada, projetu kanalizasaun bee moos iha Postu Administrativu Venilale mós kontinua hala’o servisu iha terenu.
Projetu kanalizasaun bee moos ne’e responsabilidade husi kompaña internasionál no, tuir autoridade lokal, atualmente hatudu progresu di’ak.
(tom)







