EVORA, PORTUGAL, STLTIMORLESTE.com – Bispu Dioseze Baucau, Dom Leandro Maria Alves dehan, restus mortais husi preladu sira neebe dedika sira nia moris ba igreja no povu Timor Leste (TL), laos nuudar sinal husi mate ka rohan, maibe nuudar marka ida husi moris ida neebe entrega tomak ba Kristu no ba maluk sira.
Lia hirak nee hatoo husi Dom Leandro Maria Alves, liu husi omilia iha selebrasaun Misa Agradesimentu neebe halao iha Igreja do Espirito Santo, Evora, Portugal, Tersa (18/08/2026) dehan, prezensa husi komunidade Igreja no delegasaun TL neebe partisipa iha serimonia entrega no memoria ba restus mortais Bispu nain tolu TL ho tema ‘Deixar tudo pelo nome de Cristo’, Dom Leandro konvida fiar nain sira, atu haree ba sakrifisiu, testemunhu no entrega aan tomak husi preladu sira no transforma tristezas ba esperansa ba futuru TL ida neebe diak liu tan.
“Sira husik buat hotu hodi tuir Kristu, atu manan ita, atu manan povu Timor, atu manan sarani Timor,” Dom Leandro hateten.
Dom Lendaro hateten, pergunta Apostolu Pedro iha Evanjelhu kona ba saida mak sei simu husi ema sira neebe husik buat hotu hodi tuir Jesus, bele lori komunidade fiar nain sira atu komprende signifikadu husi entrega aan husi Bispu sira neebe servisu ba Timor.
Nia dehan, preladu sira nee la entrega sira nia moris atu hetan benefisiu ba aan ka familia rasik, maibe atu serve povu, nasaun no Igreja TL, husik buat hotu ba sira signifika entrega aan tomak no halo sakrifisiu ba ema hotu, ba nasaun independente no ba Igreja neebe agora daudaun buras, nia afirma.
Dom leandro mos uza liafuan husi São Tertuliano, Sangue dos martires, semente dos cristãos, hodi hatudu katak, sakrifisiu husi ema sira neebe entrega aan ba Kristu, bele sai fini ba moris no esperansa ba jerasaun sira tuir mai. Restus mortais husi aman fiar nian no nasaun nian, sira sai nuudar sinal husi fini diak ida neebe monu ba rai no mate hodi fo fuan barak.
“Nee duni, ita la haree ba sira nia restus mortais nee nuudar fim, maibe nuudar marka ida husi moris ida neebe mohu ba domin ba Kristu no ba maluk sira,” Bispu nee hateten.
Iha nia omilia, Dom Leandro mos esplika kona-ba ensinamentu Jesus kona-ba ema riku no Reinu Lalehan. Jesus la hanorin katak rikusoin rasik mak buat aat, maibe aviza sarani sira atu labele monu iha ganansia, buka gloria mundu nian ka halo aan rasik sai nuudar maromak.
Rikusoin neebe Maromak fo, tenke uza atu ajuda no serve maluk sira, hanesan ezemplu husi preladu sira neebe la buka harii imperiu mundu nian ka halibur rikusoin ba aan rasik. Sira-nia rikusoin mak Maromak nia Lia-fuan, sira-nia rikusoin mak defende dignidade ema nian no tau-matan ba sira-nia bibi sira. Rikusoin ba sira mak hadomi ema seluk too mate.
Dom Leandro akresenta liu tan katak, rekompensa verdadeira la mai husi ema, maibe husi Maromak no buat hotu neebe ema halo ba maluk sira sei hetan rekompensa husi Maromak.
Realidade husi ita nia preladu sira rasik hatudu Maromak nia promesa, tanba sira hetan familia ida neebe boot liu, laos deit iha TL, maibe iha Igreja no komunidade fiar-nain iha mundu tomak. Sira nia familia mak Igreja tomak no povu Timor,” Dom Leandro hateten.
Maski restus mortais sira sei fila ba rai, sira nia klamar fila ba Reinu Maromak nian no sira-nia ezemplu sei kontinua moris iha Timor oan sira. Tanba nee konvida sarani no Timor oan sira atu husu ba sira nia aan kona-ba saida mak bele fo nuudar domin ba Evanjelhu no ba rai.
Iha parte ikus, Dom Leandro husu, Maria, Inan no Padroeira Igreja Timor nian, atu simu klamar husi preladu sira iha Reinu Maromak nian no atu sira nia testemunhu inspira padre, relijiozu, relijioza no fiar nain sira atu kontinua buka Reinu Maromak. Husu mos atu TL sai nasaun ida neebe moris iha ksolok, hakmatek no dame, ho Timor-oan sira haree malu nuudar maun-alin, hadomi malu, perdua malu no rejeita violensia.
Dom Leandro Agradese Igreja Evora ba Akolhementu
Iha diskursu agradesimentu, Dom Leandro Maria Alves, iha naran Konferensia Episcopal Timorense, hatoo agradesimentu ba Arsebispu Evora, Dom Francisco Jose Senra Coelho no Igreja Evora tanba akolhimentu no fraternidade neebe Igreja nee kontinua fo ba TL.
Dom Leandro hateten katak, Evora laos deit sidade istorika ida, maibe mos sai uma no ninho acolhedor ba vokasaun sira no rai ida neebe fo ona kontribuisaun boot ba Igreja, liu-liu husi formasaun padre no bispu sira.
Relasaun entre Evora ho TL, bazeia ba istoria amizade, fraternidade no komunhaun neebe naruk entre Portugal no Timor, liu-liu entre Arquidiocese Evora no Igreja TL.
Dom Leandro mos hatoo agradesimentu ba Arquidiocese Evora tanba kontinua simu no akompanha seminarista Timoroan sira.
“Senhor Arsebispu, ami sente simu ho laran tomak. Ami sente katak uma ida nee mos ami-nian,” Dom Leandro hateten.
Agradese espesialmente ba serimonia entrega restus mortais husi Dom Jose Joaquim Ribeiro, neebe halao iha loron nee no neebe permite restus mortais Dom Jose Joaquim Ribeiro hamutuk ho restus mortais Dom Jaime no Dom Martinho.
Tuir Dom Leandro, momentu nee iha signifikadu klean ba Igreja TL, tanba simboliza komunhaun no kontinuidade husi pastor sira da-huluk neebe serve Igreja no povu Timor.
Agradese ba padre, relijiozu no relijioza sira, komisaun organizadora, Embaixada TL iha Portugal, Manuel Serrano ho ekipa, jornalista no meiu komunikasaun sosial sira, koru husi estudante no seminarista, komunidade kristaun timoroan iha Portugal no ema Portuges sira neebe partisipa iha serimonia.
“Maromak selu ho abundansia ksolok, akollimentu no jenerozidade hotu neebe ami simu,” Dom Leandro agradese.
Taka diskursu ho agradesimentu ba Arsebispu Evora no Igreja Evora no husu Maromak atu kontinua hametin ligasaun fraternidade entre Igreja Evora ho Igreja TL.
(jos)







