Garante Atribuisaun Direitu Titularidade, Alkansa Rihun 30 Parselas

Ministru Justisa (MJ), Sergio Hornai. (Foto: STL/Emerenciana Pinto)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Ministru Justisa deklara katak, nia parte partisipa iha diskusaun neebe halao iha Ministeriu Finansa (MF), no konsege aprezenta area tematiku rua.

Tuir Ministeriu Justisa, Sergio Hornai katak, partisipa iha diskusaun liu-liu ba proposta politika governu nian konaba preparasaun orsamentu istimativu ba tinan 2027 too tinan 2031 nian, diskusaun ida neebe Primeiru Ministru no Vise Primeiru Ministru mak prezide, no membru revizaun politika ba nunu Governu konstituisional nian, liu-liu ba orsamentu 2027 to 2031.

“Ministeriu Justisa konsege aprezenta area tematika liu-liu iha direitu propriedade no mos kresimemtu ekonomiku, ami diskuti oinsa maka prosede levantamentu iha kompresivu gestaun ba iha Terras Propriedade, garante no asesu ba titularidade atribuisaun direitu titularidade ba iha ita nia sidadaun sira atu bele to iha tinan 2031 pelu menus iha ona meta ka objetivu balu hakarak alkansa 30 mil parselas sertifikadu direitu propriedade ita hakarak ida nee ba iha ita nia sidadaun sira,” dehan Ministru ba jornalista sira iha Kaikoli, Tersa (18/08/2026).

Nia hatutan, diskute oinsa mak atu haforsa dezenvolvimentu Instituisional hametin kapasidade konaba kuadru pessoal sira, liu liu iha levantamentu servisu perdial nian, servisu Terras Proriedade iha nivel nasional no munisipiu. No haree mos ba forsa traballu neebe iha ho situasaun neebe hasoru ita foin to iha emisaun ba titulu direitu ba iha rai por vola de quinentos setenta oito parselas.

Esplika, aprezenta atu Governu liu husi Ministeriu Justisa tau nia indikador ida hakarak atu atinji to iha tinan 2031 pelu menus bele to iha 30 mil parselas. Kada tinan Ministeriu bele halo servisu too rihun 6 parselas. Maibe tinan 2027 foin mak hanesan tinan hahu ba servisu, sei haree buat balu tan hodi halo, no MJ iha ona nia prioridade no programa sira oinsa maka prezerva atividade sira ba iha gestaun terra propriedade nian, halo rekonesementu ba iha situasaun rua, direitu privadu partikular, no mos direitu publiku Estadu no mos ba iha direitu privadu Estadu nian.

Nunee, bele iha ona garantia seguransa juridiku ida husi sidadaun hotu hotu ba iha titulu. Maibe atu to iha neeba laos situasaun sira fasil, koalia konaba direitu propriedade direitu ida neebe mai ho komplesidade hahu kedan husi tempu ida ba tempu seluk, hahu kedan husi tempu Portugues mai to iha okupasaun Indonezia to mai agora ita Independensia.

Governante dehan, situasaun sira nee halo servisu makas liu tan, hodi halo levantamentu rekonese ida neebe maka pertense ba Estadu nian, ida neebe maka pertense ba sidadaun sira nian. No fo atribuisaun titularidade atu sira mos bele iha direitu asesu ba kreditu, halo garantia ba banku atu hasae sira nia ekonomia sidadaun sira nian iha servisu partikular.

Husi parte Estadu nian bele tulun tebes atu tau iha nia fatin propriu, katak zona neebe mak pertense ba Estadu nian, hanesan kolesaun de area neebe ita iha nee, atu indentifika rai nee pertense ba Estadu ka partikular nian, no fasil ba sektor privadu sira mos bele halo interasaun husi individu ida ba individu seluk, ho baze ba iha baze de dadus neebe ita iha.

Iha sorin seluk, Akademiku UNTL, Sebastiao Dos Santos dehan, ohin loron rai mos sai hanesan problema sosial, tamba nee presija hare didiak molok entrega sertifikadu.

“Hanoin ohin loron rai sai problema boot iha sosiedade, tamba nee hare didiak molok foti ema ida sai hanesan nain ba rai hodi hetan sertifikadu,” dehan nia.

Afirma tan, ekipa Terras Propredade maka tenke halo servisu ho diak liu husi levantamentu sira, atu ikus mai labele hamosu duvidas.

(ter)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *