DILI, STLTIMORLESTE.com – Konselhu Ministru aprova proposta rezolusaun governu neebe aprezenta husi Ministru Interior, Francisco da Costa Guterres, konaba Planu Nasional Integradu ba Prevensaun no Kombate rede transnasional fraude finanseira dijital, neebe suporta husi plataforma ilisita burla online (“SCAM”), kriminalidade sibernetika organizadu no trafiku umanu ba periodu 2026-2031.
“Planu nee estabelese estratejia nasional integrada hodi prevene no kombate ameasa sira nee, neebe reprezenta risku boot ba seguransa nasional, estabilidade ekonómika, soberania dijital, integridade sistema finanseiru no reputasaun internasional Timor Leste nian,” haktuir nota komunikadu neebe STL asesu husi governu, Kuarta (05/08/2026).
Planu nee hodi reforsa koordenasaun entre servisu intelijensia, forsa no servisu seguransa, orgaun investigasaun kriminal, autoridade finanseira no entidade sira neebe responsavel ba kontrolu fronteira.
Planu nee iha prioridade atu reforsa kapasidade Estadu hodi prevene, deteta, investiga no kombate krime sibernetika organizada no trafiku umanu, proteje sistema finanseiru nasional no infraestrutura kritika, hametin kontrolu migratoriu no seguransa fronteira, dezenvolve kapasidade teknika espesializada no promove kooperasaun rejional no internasional.
“Koordenasaun politika no supervizaun ezekusaun nian sei kabe ba Komisaun Interministerial Seguransa, no sei kria mos liu husi Dekretu Governu, Sentru Nasional Koordenasaun, Avaliasaun no Kombate Ameasa Transnasional (CN-CAT), neebe depende direta ba Primeiru Ministru, nuudar mekanizmu permanente koordenasaun inter-institusional,” haktuir nota komunikadu.
aleinde nee implementasaun Planu nee sei halao iha faze tolu, husi tinan 2026 too 2031, neebe iha faze dahuluk sei instala CN-CAT, define prosedimentu operasional, halo levantamentu kapasidade nasional no hahu revizaun kuadru lejizlativu.
Iha faze daruak sei reforsa kapasidade teknika instituisaun sira nian, implementa sistema teknolojiku, dezenvolve operasaun konjunta no haklean kooperasaun internasional, no ikus mai iha tinan 2031 sei konsolida kapasidade nasional, halo avaliasaun ba rezultadu neebe hetan no atualiza Planu Nasional, hodi asegura resposta neebe sustentavel no koordenada ba ameasa transnasional sira.
(alb)






