Governu Austrália ho Governu TL Lansa TLAusbaReziliensia

DILI, STLTIMORLESTE.com – Governu Australia ho Governu Timor Leste (TL) lansa TLAusbaReziliensia atu hadia seguransa bee no reziliensia klimatika no dezastre iha TL.

TLAusbaReziliente sei implementa husi Care no Word Vision iha TL, parseiru ho governu, organizasaun naun governamental no organizasaun sosiedade sivil, programa nee sei halao iha munisipiu haat mak hanesan Baukau, Bobonaro, Kovalima no Ermera.

Nia dehan, mai ho Governu TL no parseiru sira Care no Word Vision hodi lansa programa importante ba mudansa klimatika naran TLAubareziliensia, husi programa nee oinsa prepara komunidade sira iha munisipiu, hodi hadia mudansa klimatika iha area rurais.

“Ita hotu haree iha area rural semana nee problema inundasaun iha munisipiu barak, nunee mos problema asesu ba bee moos, tanba nee programa nee sei ajuda variabilidade komunidade sira iha area rural hodi hadia problema asesu ba bee moos no hadia problema inundasaun,” hatete Vice Embaixador Australia iha TL, Edward Wilkinson ba jornalista Sira iha Hotel Timor, Sesta (15/5/2026).

Tanba nee, iha oportunidade atu fahe ami nia esperiensia nomos liu husi programa dezenvolvimentu no parseiru dezenvolvimentu ho Governu TL, oportunidade atu harii reziliensia variabilidade haree ba iha munisipiu sira hotu iha TL.

Programa nee hakarak atu hametin seguransa bee, sai hanesan fundasaun ba reziliensia ba iklima dezastre partikularmente iha komunide rural vulneravel sira neebé afetadu beibeik husi variabilidade klimatika no dezafiu ambiente oin-oin.

Nia dehan, programa durante tinan 4 husi 2026-2029 ho fundu milhaun US$ 12 liu husi parseiru Care, Word Vision nomos organizasaun Sivil.

TLAusbaReziliensia sei fornese rezultadu programa hadia seguransa bee no adaptasaun ba mudansa klimatika iha komunidade tarjeitu komunidade sira, haforsa governasaun lokal no influensia iha foti desizaun ba reziliensia komunidade nian, hasae dezenvolvimentu no advokasia ba reziliensia klimatika husi nivel lokal too nasional.

Tanba situasaun nee importante ba Governu TL ho oportunidade hodi asegura katak dezenvolvimentu neebe lidera lokal, tanba konhesimentu lokal no konhesimentu iha munisipiu buka solusaun dezenvolvimentu iha TL.

Entretantu Vise Primeiru Ministru Ministru Koordenador Asuntu Ekonomiku (MKAE), no Ministru Turismu no Ambiente (MTA), Francisco Kalbuadi Lai hatete,” ohin marka pasu importante ida hamutuk ho Governu Austrália, ami lansa TLAusbaReziliensia nee mak ami nia programa hamutuk dahuluk neebe foka espesifiku ba reziliénsia klimatika, liu husi programa nee ami sei servisu iha nivel komunitariu, munisipal no nasional atu hametin reziliensia,” hatete nian.

Tanba programa nee sei ajuda komunidade sira asesu ba bee seguru, hadia jestaun no governasaun sistema bee nian, no responde ba perioridade lokal.

TLAusbaReziliensia sei fo apoiu ba lider lokal sira, sosiedade sivil, no organizasaun juventude atu partisipa iha planu no prosesu foti desizaun, tanba programa nee sei enkoraja solusaun bazeia ba evidensia no polítika neebe forte liu no inkluzivu liu ba reziliensia klimatika no dezastre.

Tanba TLAusbaReziliensia sei asegura katak solusaun ba klimatika no bee asesivel ba ema hotu, atu nunee laiha ema ida mak husik hela.

Programa TLAusbaReziliensia finansia husi Governu Australia, sei lao durante tinan 4, hahu husi Abril 2026 too Outubru 2029, no programa nee hahu iha munisipiu 4 mak hanesan Baukau, Bobonaro, Kovalima no Ermera.

“Hau hakarak hatoo apresiasaun lo-loos ba Care no World Vision, neebe sei lidera programa nee, sira sei servisu besik ho Governu Timor Leste, inklui Ministériu Turizmu no Ambiente, Ministériu Obra Publika, Ministériu Administrasaun Estatal no instituisaun sira seluk, hau mos kontente atu rekonhese ONG no OSC barak neebe involve iha programa nee imi nia kolaborasaun no kompromisu importante tebes ba susesu programa nee,” dehan nian.

(joa)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *