DILI, STLTIMORLESTE.com – Governu presiza foti medida urjente hodi kontrola presu foos iha área rural, tanba aumenta karun tebes.
Observador Ekonomia, António da Silva, hato’o preokupasaun ne’e hodi hateten katak komunidade iha munisípiu no aldeia sira agora dadaun sente susar tebes, ho kresimentu kustu moris no presu produtu baziku ne’ebé sa’e aas.
“Governu labele husik de’it merkadu lao livre iha área rural, kuandu presu produtu baziku hanesan foos sa’e too todan povu nia kbiit. Intervensaun estadu nian mak tenke iha, atu proteje poder de kompra povu ki’ik,” António da Silva hatete ba STL, iha Aikait, Dili, Kuarta nee (26/08/2026).
Tuir ninia avaliasaun, situasaun ne’e presiza atensaun direta husi autoridade kompetente liuhusi mekanizmu regulasaun merkadu nian, hodi nune’e bele proteje poder de kompra povu ki’ik no asegura estabilidade seguransa alimentár iha baze.
Iha sorin seluk, akademista husi Universidade Nacional Timorenses Lorosa’e (UNTL), Marcos da Silva, mós apoia hanoin ne’e hodi haktuir katak estadu tenke iha planu estratéjiku ida ne’ebé klaru, atu garante distribuisaun produtu baziku to’o iha baze ho presu ne’ebé justu no adekuadu ba kapasidade finansial povu nian.
“Ita presiza haree asuntu ne’e ho atensaun kle’an, tanba ne’e kona-ba moris di’ak povu nian iha baze,” Marcos da Silva dehan.
Antes nee Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão rekoñese katak difisil atu governu kontrola foos folin iha merkadu rai-laran, tanba ema no empréza hothotu mós fa’an foos. Xefe Governu dehan kona-bá foos folin ne’ebé oras ne’e fa’an iha merkadu sira, populasaun sira ne’ebé ho rendimentu ki’ik, laiha kapasidade atu sosa, tanba kada saka ho kilograma 20 sa’e ona bá US$18 no balu US$20 ona.
“Folin foos. Imi haree, ne’e hotu hanesan. Hanesan hotu, ha’u mós la’o. Ha’u mós la’o. Susar tebtebes atu kontrola. Tanba bainhira hatuun, ha’u bá to’o interior ne’e bá ne’e, iha fatin, iha luron-luron, sor-sorin sira ne’e iha hotu. Folsom, saida ne’ebá ne’e, iha hotu. Ha’u dehan, ne’e ita atu kontrola halo nusá,” PM Xanana hateten.
(car)
