Governu Sei Dezenvolve Foho Matebian Sai Sitiu Turizmu Rezisténsia iha 2027

Foto: STL/Tomas Reis

BAUCAU, STLTIMORLESTE.com – Governu Timor Leste (TL) sei dezenvolve Foho Matebian sai sitiu turizmu rezistensia, istoriku, komunitariu no relijiozu, neebe sei hahu implementasaun iha tinan 2027.

Vise Primeiru Ministru, Francisco Kalbuady Lay hateten, Foho Matebian laos foho baibain, tanba iha istoria luta ba libertasaun nasional durante periodu okupasaun Indonezia, bainhira kombatentes FALINTIL sira uza area foho leten hodi organiza rezistensia no proteje aan husi atake inimigu.

Aleinde mos sai nuudar fatin ba kombatentes sira, Foho Matebian mos sai fatin abrigu ba populasaun Timor oan durante tempu konflitu, neebe iha momentu balu rezulta ema lakon sira nia vida, tanba atake bombardeiru.

“Komitmentu Governu nian klaru, nee sei sai fatin turistiku ida ba turizmu komunitaria, istoriku, rezistensia no relijiozu,” hateten Francisco Kalbuady Lay ba jornalista sira iha Abo, hafoin remata serimonia komemorasaun Loron FALINTIL ba dala 51 iha Foho Matebian, Munisipiu Baucau, Kinta (20/08/2026).

Nia esplika, Governu iha planu atu transforma fatin neebe guerilheiru sira uza durante luta iha Foho Matebian sai sitiu turizmu rezistensia ho infraestrutura moderna neebe bele atrai vizitante, Governu mos sei dezenvolve turizmu komunitaria no relijiozu. Planu nee atu fasilita sarani no sidadaun sira neebe hakarak vizita fatin relijiozu no istoriku iha Foho Matebian.

Kalbuady Lay hateten, prosesu dezenvolvimentu Foho Matebian sei hahu iha tinan 2027, tanba dezenvolvimentu sitiu refere tama ona programa prioridade Governu nian no hein diskusaun no alokasaun orsamentu atu implementa.

“Hau hateten ona ba Komandante Falur no antes mai mos koalia ona ho Governu, maib3 atu dezenvolve oinsa, sei iha planu. Planu mak importante,” Kalbuady Lay argumenta.

Iha fatin hanesan, Xefe Estadu Maior Jenerál FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL), Tenente Jenerál Domingos Raúl “Falur Rate Laek” katak, presiza Governu dezenvolve Foho Matebian diak liu tan, hodi sai nuudar lembransa istorika ba jerasaun foinsae no aproxima sira liu tan ho istoria luta libertasaun nasional.

“Sim, klaru, tenke dezenvolve hodi dignifika istoria Matebian nian, maibe agora ita prepara,” hateten Tenente Jenerál Domingos Raúl “Falur Rate Laek”.

Enkuantu, habitante lokal Juvinal Cabral Abut konsidera planu Governu atu dezenvolve Foho Matebian sai sitiu turizmu istoriku no rezistensia nasional bele fo benefisiu ba komunidade lokal, liu liu iha area ekonomia no rendimentu husi atividade faan produtu lokal.

Tanba nee husu Governu atu laos promete deit, maibe tenke implementa planu neebe iha ona.

“Ami kontente liu fatin ida nee sai fatin istoriku ba rezistensia nian. Tanba nee, Governu tenke dezenvolve. Dala barak ita rona Governu dehan turizmu nee importante, maibe foin planu,” hateten Abut.

Nia mos rekomenda ba Governu aleinde atu dezenvolve Foho Matebian, konsidera mos fatin sira seluk neebe uluk FALINTIL sira uza hodi subar no organiza rezistensia durante luta hasoru okupasaun Indonezia, tanba too ohin loron balu seidauk hetan dezenvolvimentu hanesan Foho Matebian.

(tom)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *