DILI, STLTIMORLESTE.com – Governu Timor Leste (TL) liu husi Ministru Administrasaun Estatal (MAE), Tomas do Rosario Cabral, aprezenta dijitalizasaun Balkaun Uniku ba Servisu Atendimentu Publiku iha ambitu enkontru Konselhu Ministru Komunidade Lingua Portugues (KM-CPLP), neebe tinan nee Timor Leste mak sai uma nain. Iha enkontru nee, Governante TL aprezenta progresu boot rua, primeiru konaba sasae modalidade atendimentu ba sidadaun no Lansa Planu Estratejiku Kooperasaun Dijital ba Estadu Membru sira.
“Ohin liu husi enkontru Konselhu Ministru CPLP, hau koalia ho sira konaba dijitalizasaun nee, buat ida importante, liu-liu introduz lian Portugues iha servisu fatin, tanba ita nia lian ofisial tetun mos la loos, ita korespondente ho lingua Portugues moos la loos. Ita iha reforma de akordu ho Governu Portugal, ho ministru reforma administrasaun Porgual, liu-liu ba ajensia administrativa, sira atu apoiu ita iha lingua portugues,” dehan Ministru Administrasaun Estatal (MAE), Tomas do Rosario Cabral ba jornalista sira hafoin halao enkontru ho Konselhu Ministru CPLP iha salaun konfrensia MAE nian iha Colmera Dili, Segunda (17/08/2026).
Nia haktuir tan katak, Konselhu Ministru CPLP ohin mai tanba sira iha objetivu atu hahu plataforma dijitalizasaun, tanba nee ohin husu atu plataforma dijitalizasaun nee, bele benefisiu ba nasaun hotu-hotu, tanba plataforma dijitalizasaun nee TL iha ona, tanba nee diskute ho sira oinsa hatutan ba malu.
Governante nee afirma katak, daudaun nee servisu atendimentu publiku espande ona ba teritoriu tomak, ho instalasaun foun neebe foin mak finaliza. Atu fasilita asesu sidadaun nian, Governu implementa ona modalidade 4 ba atendimentu mak Atendimentu Presensial Liuhusi Balkaun Uniku (BU), Sidadaun ba trata dokumentu importante hanesan pasaporte no seluk tan. Atendimentu Movel, Ekipa ba too diretamente iha Munisipiu no Postu Administrativu sira. Atendimentu Telefoniku, Kanal kontaktu direta ba publiku. Atendimentu Online, Sistema agendamentu online neebe fasilita sidadaun atu marka tempu.
Kona ba Planu Estratejiku CPLP Ba Era Dijital Iha parte kooperasaun internasional, Diretor Koopeasaun CPLP, Manuel Clarote Lapão, liu husi ninia deskursu aprezenta Planu Estratejiku CPLP nian neebe aprova ona iha nivel tekniku dezde Marsu tinan nee.
Nia dehan, planu nee iha 4 prinsipal Governu Dijital, Hasae kualidade servisu publiku liu husi teknolojia ba Estadu Membru 79. Infraestrutura Dijital, kria rede integradu ida hodi fasilita mobilidade no komunikasaun entre Estadu Membru sira. Seguransa no Inovasaun, Foka ba proteksaun dadus pessoal, intelijencia artifisial no emprezarial dijital ba joven sira.
Konaba Kapasitasaun Rekursu Umanu, Fo treinamentu ba funsionariu publiku sentral no lokal iha area jestaun projetu dijital. Objetivu prinsipal mak atu garantia katak plataforma dijital Estadu Membru sira CPLP bele komunika malu no interoperavel. Ezemplu diak mak implementasaun Balkaun Uniku iha nasaun hanesan Cabo Verde, Moçambique no Brasil. Governu mos reforsa parseria ho Portugal no husu apoiu ba Brasil iha area formasaun ba introdusaun lian Portuges iha administrasaun publika.
Hafoin aprezenta planu, Embaixadora Timor Leste ba CPLP, Natalia Carascalau dehan, durante nee lingua ofisial TL maka liang Portugues maibe dadaun nee balun sedauk hatete, entaun ohin Ministru Administrasaun Estatal ohin husu ba membru CPLP atu ajuda TL ho meus edukasaun, tanba daun iha eskola kafe, ida nee parte ida husi esforsu membru governu CPLP apoiu TL.
Governu espera katak ho aprovasaun iha nivel politiku, planu nee sei tama vigor iha tempu badak no fo benefisiu direta ba populasaun iha nasaun membru sira CPLP.
(jos)






