COVALIMA, STLTIMORLESTE.com – Sentru Informasaun Suku (SIS) Belulik Leten, Postu Administrativu Fatumea, Munisípiu Covalima, ne’ebé Governu estabelese atu sai ponte informasaun entre komunidade no autoridade, la funsiona ona, tanba ekipamentu estadu jestor rai iha nia uma.
SIS nia objetivu mak atu fasilita komunidade hetan no fahe informasaun kona-ba situasaun suku, promove transparénsia, apoia komunikasaun públika, prevene desinformasaun no ajuda komunidade asesu ba informasaun iha situasaun emerjénsia, inklui dezastre naturál, surtu moras no seguransa.
Xefe Suku Belulik Leten, Oscar Pereira Amaral, hateten katak bainhira nia asume knaar hanesan Xefe Suku iha tinan 2023, SIS refere la funsiona ona, maibé ekipamentu eletróniku sira sei iha edifísiu SIS.
Maibé, iha inísiu tinan 2024, ekipamentu sira hanesan laptop, kamera, komputadór, telefone, Smart TV no printer lori sai ona husi edifísiu SIS ba rai iha uma.
“Sasán eletróniku sira ne’e unidade hira-hira hau la dun hatene, maibé buat ne’e iha duni, maibé Jestor sira mak foti,” hateten Oscar Pereira Amaral ba jornalista sira iha Fatumea, Kinta (08/10/2026).
Oscar hateten, Autoridade Suku buka informasaun kona-ba ekipamentu hirak ne’e, tanba sasan refere mak propriedade Estadu ne’ebé tenke uza atu apoia servisu informasaun ba komunidade no Governu.
Maibé, to’o agora, edifísiu SIS ne’ebé Governu estabelese iha Suku Belulik Leten la uza ona ba nia funsaun orijinál. Autoridade Suku uza edifísiu refere hanesan armajen suku.
Nia mós hateten katak, Autoridade Suku buka ona informasaun ba Jestor sesante Radio Komunidade Taroman, maibé seidauk hetan klarifikasaun kona-ba paradeiru ekipamentu eletróniku hirak ne’e.
“Hanesan Autoridade Lokál ita sente triste tanba ita hatene ne’e ekipamentu Estadu nian, maibé iha ema balu hanesan Jestor foti ba tau tiha iha nia uma,” Oscar espresa
Jestor: SIS Funsiona Deit Fulan Neen
Hatan ba kestaun ne’e, Jestor SIS Belulik Leten, Julito da Costa, hateten SIS Belulik Leten hahú funsiona iha tinan 2025, maibé servisu ne’e dura deit durante fulan neen.
Tuir Julito, SIS la kontinua funsiona tanba iha problema oioin ne’ebé seidauk hetan solusaun, liuliu kona-ba orsamentu atu sustenta operasaun no membru na’in ualu, inklui Jestor.
Nia hateten katak, SIS iha Belulik Leten iha responsabilidade atu halo kobertura informasaun husi Suku Belulik Leten no Postu Administrativu sira, atu transmite informasaun ne’ebé loos no klaru ba komunidade.
Maibé, nia dehan relatóriu kona-ba servisu SIS halo ona no entrega ba DNPDLN no Ministériu Asuntu Komunikasaun Sosial, maibé prosesu aprovasaun orsamentu seidauk hetan rezultadu.
“Agora kolega sira husu tanba sa sentru ne’e la funsiona. Ita hotu servisu ba kabun, relatóriu hotu hau halo entrega ba DNPDLN, Mapkoms dehan loos ona hein atu aprova, maibé to’o iha data lakon. Entaun ida ne’e hau para tiha sentru, ekipamentus hau rai iha uma,” Julito da Costa informa
Ekipamentu Estadu Rai iha Uma
Julito relata katak, ekipamentu ne’ebé Governu apoiu ba SIS Belulik Leten mak hanesan televizaun marka Politron unidade ida, type recorder ida, tripod ida ba telefone, printer Epson ida, komputadór HP ida, laptop Asus ida no projetor ida.
Nia hateten katak, televizaun no type recorder atualmente kondisaun rahun, bainhira jovem sira partisipa kompetisaun jogu iha tempu liubá.
Julito afirma katak, ekipamentu seluk kontinua nia asegura iha uma, tanba SIS la funsiona no laiha espasu servisu ne’ebé efetivu.
“Kona-ba sasan seluk, hau kontinua asegura iha hau nia uma sei iha. Relatóriu ne’e ami halo hahu kedas husi Sentru ne’e harii, ne’ebé nia orsamentu ne’e rihun US$10 resin, maibé orsamentu ne’e hau nunka hetan,” nia aprezenta
Tanba ne’e, Julito husu Governu atu fó konfirmasaun klaru kona-ba futuru SIS Belulik Leten no aprova orsamentu ne’ebé presiza atu hala’o fali servisu sentru refere.
Nia mós dehan, bainhira Governu deside atu kontinua SIS, ekipamentu eletróniku ne’ebé atualmente nia asegura iha uma sei presiza entrega fali ba autoridade kompetente, maibé tenke tuir prosedimentu administrativu ne’ebé aplika ona bazeia ba relatóriu ne’ebé submete ona iha tinan liubá.
(tom)







