DILI, STLTIMORLESTE.com – Observador Ekonomia sira husu ba Governu atu foka atensaun ba konstrusaun ponte iha area rural hanesan fundamental hodi hamenus dependensia Timor Leste ba sasan importasaun. Durante nee potensial produsaun rai laran barak mak lá labele sirkula tanba izolamentu neebe komunidade sira enfrenta iha área remotas.
Tuir Observador Ekonomia, Daniel do Santos katak, kuandu mota sira la iha ponte, produtu lokal husi agrikuktor sira labele kompete ho sasan husi rai liur tanba kustu transporte neebe boot. Kondisaun nee halo foos, modo no ai fuan importadu baratu liu iha sidade, enkuantu produtu lokal ka organiku husi foho estraga deit iha toos laran tanba transporte la konsege tula ba merkadu.
“Ponte mak sai hanesan soberania ba ai han. Se ita hakarak diversifika ita nia ekonomia no hamenus dependensia ba importasaun, Governu tenke loke uluk odamatan sira nee. Sem ponte ita hanesan sulan hela potensial iha kofre neebe la iha xave,” dehan Daniel ba STL, Sesta (15/05/2026).
Observador Ekonomia nee mos preokupa ho kualidade infraestrutura neebe dala barak aat lalais bainhira tempu udan. Nia husu ba Ministeriu Obras Publika (MOP) atu laos deit foka ba kuantidade projetu, maibe tenke garante katak ponte sira neebe harii ho kualidade neebe duravel hodi tahan ba mudansa klimatika neebe akontese iha area remotas.
Ho ida nee, komunidade iha area remotas hein katak iha planu dezemvolvimentu tinan oin, Governu bele hatudu seriedade hodi aloka orsamentu neebe adekuadu. Harii ponte laos deit dezenvolve fiziku, maibe fo mos dignidade ba agrikultor sira hodi sai setor importante neebe dudu ekonomia nasional ba oin.
Iha parte ketak, Akademista UNTL, Mario Soares afirma, maski Timor-Leste iha potensial boot iha setor agrikuktura, maibe produtu lokal husi foho labele asesu ba merkadu sidade ho kualidade diak, tanba ponte neebe aat ka laiha duni ligasaun, liu liu iha tempu udan.
“Se ponte sira iha foho la diak, kustu transporte sei sae no produtu lokal, sei karun liu fali produtu importadu sira husi rai liur,” dehan Mario.
(car)







