DILI, STLTIMORLESTE.com – Ministeriu Edukasaun (ME) sei halo pagamentu eskalaun ba profesores rihun 3 resin, besik rihun 4, maibé prosesu pagamentu sei depende ba verifikasaun no disponibilidade orsamentu.
Diretor Nasional Rekursu Umanu iha ME, Joao Amaral hato’o informasaun ne’e ba STL, Sesta (02/10/2026).
“Pagamentu ba professores sira nian eskalaun ne’e ninia prosesu lao hela. Atu halo pagamentu bainhira, nee hein deit no depende ba posibilidade orsamentu. Karik orsamentu la negativu, ita bele halo pagamentu ba tinan ida ne’e, provavel to’o rihun tolu resin besik rihun haat. Numeru ida ne’e mak ita sei halo pagamentu ba sira nian eskalaun. Agora dadaun ninia prosesu lao hela,” nia esplika.
Joao Amaral hatete, katak, prosesu pagamentu agora dadaun tama ona iha faze verifikasaun, antes liu husi sistema KFP, tanba professores ne’ebé atu sae eskalaun tenke liu husi verifikasaun kona-ba avaliasaun dezempenhu.
“Nee duni halo pagamentu haree ba ita nian professores sira nian eskalaun, ninia avaliasaun ‘muito bom’ dala hira ona, ba eskalaun 4, 5 ka 6. Nee depende ba ninia verifikasaun tuir avaliasaun dezempenhu ne’ebé iha iha tinan 2025 to’o 2026,” nia informa.
Númeru profesores ne’ebé sei hetan pagamentu ne’e, tuir nia, envolve professores iha nivel eskolaridade hotu-hotu ne’ebé tama iha rejime espesial.
Enkuantu ne’e, profesor husi Ensinu Baziku Central (EBC) Fatumeta, Feliciano Gusmao, kestiona tanba eskalaun salariu professores sira nian seidauk iha mudansa, maski subsidiu transporte kada fulan lao normal.
“Hau hanoin kona-ba subsidiu transporte nian nee lao normal hela, maibé kona-ba eskalaun nee husi 2015 to’o agora laiha mudansa. Tanba kada tinan iha avaliasaun dezempenhu, tinan rua rua sae, maibé to’o agora ME la iha liu vontade atu hadia eskalaun nee. Dala barak husi ME, parte rekursu umanu, dehan atu hasae ba grau A, maibé to’o ohin loron la aplika,” nia hatete.
Feliciano hatete katak, tuir nia, kada tinan rua tenke iha mudansa ba eskalaun salariu, tanba eskalaun hanesan nivel ne’ebé tenke sae tuir tabela.
“Tinan 2015 ami iha ona eskalaun 6 ho osan 400, maibé to’o agora seidauk iha mudansa. Tinan 11 ida ona seidauk iha mudansa salariu,” nia dehan.
Nia aumenta katak, profesores sira agora tama ona ba eskalaun 5 ho osan 600, maibé pedidu kona-ba mudansa eskalaun ne’e seidauk iha rezultadu.
“Lolos nee ami ba ona eskalaun 5, osan 600. Kona-ba foin dadauk maluk sira ba ona iha Parlamentu hotu ona, maibé seidauk nafatin. Ami ba ona iha ME, maibé sira dehan hein deit, no hein to’o agora laiha nafatin mudansa,” nia hatete.
Iha parte seluk, Diretor EBC Manleuana, Carlos Correia, hatete katak eskalaun professores sira nian la hanesan, tanba balun iha eskalaun 4, 5 no 6, no balun iha grau C.
“Salariu nee tama iha kada professores sira nian konta bankaria ida-idak. Dala ruma professores sira mos la fó hatene ita, tanba osan nee tama iha konta bankaria profesores sira nian. Nee duni sira mak hatene liu, katak sira nian eskalaun nee rasik muda ka lae. Nee depende ba sira ida-idak nian,” nia dehan.
(jac)







